مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در اظهاراتی که بامداد روز جمعه منتشر شد، تصریح کرد علیرغم عدم تمایل ایران به ساخت سلاح هستهای، کارشناسان آژانس باید از طریق بازرسی میدانی این موضوع را راستیآزمایی کنند.
«رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در ایران به همکاری در عملیاتهای خرابکارانه و جاسوسی متهم است، بامداد روز جمعه (5 تیر 1405) در کنفرانس خبری خود در ژاپن مدعی شد تهران تمایلی به ساخت سلاح هستهای ندارد، اما بلافاصله شرطی آشنا را پیش کشید: «باید به کارشناسان ما اجازه داده شود تا از طریق بازرسیهای میدانی، این موضوع را راستیآزمایی کنند».
وی ادامه داد که پس از جنگ آمریکا علیه ایران، نیاز به یک سیستم راستیآزمایی بسیار قوی در ایران است تا اطمینان حاصل شود که ایران در مسیر ساخت سلاح هستهای حرکت نمیکند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که گروسی همچنین مدعی شده که یک یادداشت تفاهم با ایران برای نظارت آژانس بر بازرسی تأسیسات هستهای به امضا رسیده و اعلام کرد که جزئیات عملیات و ترکیب کمیته هماهنگی را «مذاکرات ایران و آمریکا» مشخص خواهد کرد.
اشاره او به تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا است که به صورت دیجیتالی بین رؤسایجمهور دو کشور به امضا رسیده است.گروسی در این خصوص گفت «ما یک یادداشت تفاهم داریم که تصریح میکند آژانس بر بازرسیها از تاسیسات هستهای ایران نظارت خواهد کرد». مدیرکل آژانس در ادامه فهرستی از گزینههای روی میز برای ذخایر اورانیوم ایران رو کرد: «رقیقسازی اورانیوم با غنای بالا» یا «انتقال اورانیوم غنیشده به یک کشور دیگر». او البته تأکید کرد تصمیم نهائی در این باره را نه آژانس، که «یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران» تعیین میکند.
اظهارات مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حالی مطرح شده است اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران تصریح کرده بود که ایران برنامهای برای دسترسی دادن به آژانس برای بازدید از تاسیسات هستهای آسیبدیده در جنگ ندارد. به گزارش فارس، گروسی که به گفته خودش «آماده پیشبرد کار فنی در ایران» است، ابراز امیدواری کرد «بهزودی امکان ورود کارشناسان آژانس به سایتهای هستهای ایران فراهم شود»؛ ورودی که با توجه به سابقه نفوذ و خرابکاریهای صورتگرفته در تأسیسات هستهای کشور، برای افکار عمومی ایران بیش از آنکه تضمیندهنده باشد، هشداردهنده است.
ناتو اعتراف کرد در تجاوز نظامی به ایران مشارکت داشت
دبیرکل ناتو در دیدار با رئیسجمهور آمریکا در واشنگتن از جنگ تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران حمایت و اعتراف کرد که در طول جنگ کشورهای اروپایی عضو ناتو پایگاههای خود را در اختیار آمریکا قرار داده بودند.
اخبار، گزارشها و اعترافات رسانهها و سران کشورهای غربی نشان میدهد که ایران اسلامی در طول جنگ نه با آمریکا و رژیم صهیونیستی بلکه با کل مجموعه کشورهای غربی جنگید و پیروز شد. پیش از این مقامات کشورهای اروپایی مدعی شده بودند در طول جنگ پایگاههای خود را برای حمله به ایران در اختیار آمریکا قرار ندادهاند اما اظهارات جدید دبیرکل ناتو نشان میدهد این ادعاها درست نبوده و آمریکا از پایگاههای ناتو مستقر در اروپا برای حملات علیه ایران استفاده کرده است. در همین راستا دبیرکل ناتو در دیدار با رئیسجمهور آمریکا در واشنگتن از جنگ تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران حمایت و اعتراف کرد که بدون نقش اروپا حملات آمریکا به ایران ممکن نبود.
به گزارش ایرنا از سیانان، «مارک روته» که در کنار ترامپ در دفتر کاخسفید با خبرنگاران صحبت میکرد در پاسخ به گلایه ترامپ از عدم همراهی ناتو در جنگ علیه ایران گفت: در طول جنگ، حدود 5هزار هواپیمای نظامی آمریکا از اروپا به پرواز درآمدند. وی گفت: معتقدم که بدون داشتن اروپا بهعنوان سکویی برای نمایش قدرت برای آمریکا، انجام حمله به ایران بسیار دشوار بود.
روته پیش از دیدار با دونالد ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز هم گفته بود: کشورهای اروپایی و متحدان آمریکا پایگاههای خود را در دسترس آمریکا قرار داده بودند بین چهار تا پنجهزار هواپیما از پایگاههای اروپایی برای حمایت از عملیات «خشم حماسی» به پرواز درآمدهاند. مارک روته در این رابطه افزود که ایتالیا در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، به ۵۰۰ هواپیمای نظامی آمریکایی اجازه داد تا از پایگاههای آمریکایی در ایتالیا پرواز کنند.
واکنش ایران
بهدنبال این اظهارات اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه، در پیامی در شبکه ایکس، با اشاره به اعتراف دبیرکل ناتو نسبت به نقش ناتو در پشتیبانی از تجاوز نظامی آمریکا-رژیم صهیونیستی علیه ایران، و نیز نام بردن از ایتالیا و رومانی بهعنوان دو کشوری که کمک زیادی به انجام عملیاتهای نظامی آمریکا علیه ایران کردند، نوشت: اذعان صریح دبیرکل ناتو به همکاری با آمریکا و رژیم صهیونیستی در انجام حمله تجاوزکارانه علیه ایران، اعتراف به همدستی فعالانه این سازمان در ارتکاب تجاوز نظامی علیه یک کشور مستقل عضو سازمان ملل متحد است؛ تجاوزی که نقض فاحش قواعد آمره حقوق بینالملل و اصول بنیادین منشور سازمان ملل بوده است.
وی افزود: ناتو و تکتک دولتهای عضو آن که در این تصمیمسازی مشارکت داشتند، باید بابت همه پیامدهای این جنگ تجاوزکارانه پاسخگو باشند.
«آنتونیو تاجانی»، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه ایتالیا هم روز پنجشنبه اعلام کرد که در تماس با عباس عراقچی همتای ایرانی خود، تأکید کرده است که ایتالیا هرگز اجازه استفاده از پایگاههای نظامی خود را برای عملیات جنگی علیه ایران نداده است.
در ادامه افشاگریها از میزان خسارتها به پایگاههای آمریکا در منطقه در نتیجه حملات سهمگین ایران در جنگ 40 روزه، «والاستریت ژورنال» اعلام کرد که ایران در طول جنگ با 8هزار موشک و پهپاد پایگاه دریایی آمریکا در بحرین را در هم کوبیده است.
علیرغم سانسور شدیدی که پنتاگون بر انتشار اخبار خسارتهای وارده به پایگاههای آمریکا در منطقه در نتیجه حملات ایران در طول جنگ رمضان اعمال میشود، انتشار جزئیات این خسارتها بسیاری از کارشناسان سیاسی و نظامی را در جهان حیرتزده کرده است. چندی پیش «رابرت پیپ» استاد برجسته علوم سیاسی در دانشگاه شیکاگو گفته بود تاکتیکهای رزمی ایران در طول جنگ باید در دانشگاههای نظامی جهان تدریس شود. براساس گزارشها، میزان آسیبدیدگی پایگاهها و تجهیزات آمریکا در خاورمیانه بسیار بیشتر از آن چیزی است که بهصورت رسمی اعلام شده است؛ خسارتهایی که تعمیر آنها میتواند میلیاردها دلار هزینه روی دست دولت بگذارد. به نوشته هیل، حملات پهپادی ایران موفق شدهاند آشیانههای نگهداری جتهای جنگنده نسل پنجم و سیستمهای راداری فوقپیشرفته را هدف قرار دهند که جایگزینی آنها سالها زمان و میلیاردها دلار بودجه نیاز دارد. سیانان هم چندی پیش در گزارشی نوشته بود ایران و متحدانش دستکم به ۱۶ پایگاه نظامی آمریکا در 8 کشور خاورمیانه آسیب زدهاند که برخی از این پایگاهها عملاً غیرقابل استفاده شدهاند. یکی از منابع که با خسارتهای ایجادشده در پایگاهها آشناست به سیانان گفته است: «من هرگز چیزی شبیه به این ندیدهام». به نوشته سیانان تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که اهداف اصلی تهران شامل سیستمهای پیشرفته رادار، سیستمهای ارتباطی و هواپیماها بوده است. بسیاری از این داراییها گرانقیمت و جایگزینی آنها دشوار است. یک تحقیق جامع منتشرشده در واشنگتنپست هم نشان میدهد که حداقل 228 سازه و قطعه از تجهیزات نظامی استراتژیک در پایگاههای آمریکا در سراسر منطقه آسیب دیده یا بهطور کامل نابود شدهاند. مقیاس تخریب به مراتب بیشتر از اظهارات رسمی واشنگتن است و سؤالات جدی در مورد آمادگی نیروهای آمریکایی برای تهدید تهران مطرح میکند.
افشاگری والاستریت ژورنال
روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال هم در افشاگری تازهای از خسارتهای سنگین وارده به پایگاه دریایی آمریکا در بحرین در نتیجه حملات ایران خبر داده و نوشته است: «پایگاه بحرین به عنوان تنها پایگاه دریایی آمریکا در خاورمیانه بین اواخر فوریه تا ژوئن(9 اسفند تا خرداد) بارها هدف حملات ایران قرار گرفت. براساس تحلیل تصاویر ماهوارهای و مصاحبه با نظامیان، ستاد فرماندهی و حداقل ۱۲ ساختمان دیگر و دو ترمینال ارتباطات ماهوارهای بهشدت آسیب دیدهاند. برآورد هزینه بازسازی ساختمانهای آسیبدیده در این پایگاه حدود ۴۰۰میلیون دلار است. همچنین کل خسارت وارده به کل پایگاههای آمریکا در منطقه بین ۲.۲ تا ۵.۱ میلیارد دلار تخمین زده میشود. براساس این گزارش بیش از ۸هزار موشک و پهپاد از سوی ایران به این پایگاه شلیک شده است. به نوشته والاستریت ژورنال سایتهای آسیبدیده شامل انبارها، یک مخزن آب، دو ترمینال ارتباطات ماهوارهای و یک مرکز مدیریت ارتباطات و ساختمان ستاد نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه هستند.
به گزارش ایسنا به نقل از والاستریت ژورنال، حملات ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه باعث شده تا واشنگتن در حال ارزیابی مجدد کل حضور نظامی خود در منطقه باشد. بازطراحی پایگاه بحرین، کاهش نیرو در کویت و عربستان، انتقال برخی پایگاهها یا تأسیسات به سمت غرب، دورتر از دسترس موشکهای ایران، انتقال مراکز فرماندهی به زیرزمین و پراکندهسازی تواناییهای نظامی در منطقه از طرحهای پیشنهادی آمریکاست. همچنین یکی از گزینههای جدی، استقرار نیروهای آمریکایی در سرزمین های اشغالی است که در طول جنگ میزبان هواپیماهای آمریکایی بود.
آنطور که والاستریت ژورنال نوشته است: باید گفت که ایران با حملات خود به پایگاههای آمریکایی در بحرین که متحد آمریکاست، محاسبات واشنگتن را تغییر داده است. همچنین این حملات نتیجه ۱۰ سال تطبیق ایران در افزایش برد و دقت موشکها و پهپادهاست. تصمیمات آمریکا در مورد اینکه چه چیزی را بازسازی کند، چه چیزی را رها کند و چقدر عقبنشینی کند، حضور نظامی نسل بعدی آمریکا در خاورمیانه را برای دهههای آینده تعیین خواهد کرد. این گزارش میافزاید مقامات گفتند که سازههایی که مورد حمله قرار گرفتهاند ممکن است بازسازی نشوند. گروههای فرماندهی و کنترل میتوانند به زیر زمین منتقل شوند و قابلیتهای نظامی میتوانند در سراسر منطقه پراکندهتر شوند، هرچند که هشدار دادند که هنوز هیچ تصمیمی گرفته نشده است.
به نوشته والاستریت ژورنال، مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در گزارشی که سهشنبه هفته گذشته منتشر شد، تخمین زد که کل هزینه جنگ حدود ۴۰میلیارد دلار بوده است. این تخمین شامل محاسبه آنها از ۲.۲ تا ۵.۱ میلیارد دلار خسارت به پایگاههای ایالاتمتحده، براساس سازههایی است که CSIS به عنوان آسیبدیده شناسایی کرده است. این ژورنال از تصاویر ماهوارهای و فیلمهای رسانههای اجتماعی برای شناسایی ساختمانهایی که در پایگاه بحرین آسیب دیدهاند، استفاده کرد. برای تخمین هزینه ساخت ساختمانهایی از همان نوع در حال حاضر، والاستریت ژورنال یک مدل هزینه عمومی وزارت دفاع و همچنین گزارشهای تدارکات را بررسی کرد. این برآوردها فقط شامل هزینههای ساختوساز میشود و هزینههای دیگری را که در صورت بازسازی ساختمانها میتوانند در کل هزینه لحاظ شوند، مانند جمعآوری آوار و تقویت، شامل نمیشود.
نگرانیای که برطرف نمیشود
از سوی دیگر کاهش شدید ذخایر و مهمات نظامی آمریکا در نتیجه جنگ ایران، توانایی واشنگتن را برای جنگهای بزرگتر آینده بهویژه مقابل چین در غرب اقیانوس آرام زیر سؤال برده و به اذعان کارشناسان بازسازی این ذخایر ممکن است سالها طول بکشد.
به گزارش نیویورکتایمز دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و مقامات ارشد پنتاگون در جلسات اخیر با رویکردی دوجانبه به این مشکل، بهدنبال حل کمبود مهمات کشور بودند. آنها از شرکتهای دفاعی خواستند که تولید سیستمهای تسلیحاتی فرسوده را سرعت بخشند و قانونگذاران را تحت فشار قرار دادند تا پول بیشتری را برای تأمین هزینه جنگ علیه ایران که باعث فرسودگی مهمات شده، تصویب کنند. به نوشته روزنامه نیویورکتایمز، اما احتمالاً این یک نبرد دشوار برای دولت خواهد بود. به گفته دو مقام آگاه از این جلسه، شرکتهای دفاعی آمریکایی در جلسهای در کاخسفید به ترامپ گفتند که برای تامین بودجه افزایش تولید، پول بیشتری میخواهند. آنطور که نیویورکتایمز نوشته است یکی از مقامات گفت که ترامپ نسبت به جلسات گذشته با شرکتها، رفتاری محترمانهتر داشت و به آنها گفت که دولت او در تلاش است تا بودجه بیشتری را تأمین کند. اما انتظار میرود درخواست رئیسجمهور آمریکا برای ۷۰میلیارد دلار تأمین هزینههای جنگ با مخالفت شدید کنگره روبهرو شود.