عَن الصّادِقِ جَعفرِ بنِ محمدٍ(علیهماالسلام) عن اَبیه عن آبائِه (علیهم‌السلام) قالْ قالَ رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله: مَن أَحسَنَ فیما بَقِیَ مِن عُمرِهِ لَم یُؤاخَذْ بِما مَضى مِن ذَنبِه و مَن أساءَ فيما بَقِيَ مِن عُمرِهِ اُخِذَ بِالأوَّلِ و الآخِرِ(۱)
پيامبر خدا (ص)فرمود: هركس در باقيمانده عمر خويش كار نيك و توبه عملی كند، به گناهان گذشته‌اش مؤاخذه نشود و هر‌كس در باقيمانده عمرش گناه و بدى كند، درباره اعمال سراسر عمرش باز خواست شود.
توبه‌ عملی و رجوع از رفتار بد موجب می‌شود که خدای متعال از آنچه که از قبل از او سر زده است از گناهان صرف‌نظر بکند،اما اگر چنانچه انسان در این آخر عمر، در این سال‌های کهولت و پیری و نزدیکی به مرگ، رفتار خود را رفتار خوبی نکرد، آن‌وقت، هم این گناه، هم گناهان قبل به حسابش نوشته می‌شود. بنابراین، این [حدیث] به ما می‌گوید که در هر لحظه‌ای که هستیم، سعی کنیم رفتار را از حالا خوب کنیم. یعنی آنچه که [از عمر ما] باقی مانده است، آن نقد است و در اختیار ما [قرار دارد اما] آنچه که رفت که رفت.
اینکه [گفته شده] «هر چه از عمر انسان باقی مانده» انسان که نمی‌داند [چه زمانی عمرش به پایان می‌رسد]. حالا جوان‌ها خواهند گفت که این حرف‌ها مال پیرمردها است؛ ولی واقع قضیه این است که نه، مال پیرمردها فقط نیست؛ چون جوان‌ها هم معلوم نیست چقدر بناست عمر بکنند. کسی چک تضمینی از خدای متعال نگرفته که حتماً باید فلان قدر عمر کند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱) الامالی شیخ صدوق، ص ۱۱۱
شرح حدیث در ابتدای درس خارج، 23/2/94
* پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب