اگر کتابی جنبه تقدس و احترام مذهبی پیدا کند قهراً‌ هاله‌‌ای از قدس دور او را فرا می‌گیرد و بشر نسبت به آن تعصب پیدا می‌‌کند و از پشت دود غلیظ تعصب به آن نگاه می‌‌کند و فقط به آن کتاب از جنبه تیمن و تبرک و حرز و ثواب و بوسیدن نگاه می‌‌کند. 
به همین جهت قهراً مانع از این می‌‌شود که پیروان یک مذهب بتوانند به عقل خود اجازه دهند که در اطراف روایات مذهبی خودشان تعقل و تفکر کنند. 
لذا همواره دیده می‌‌شود پیروان یک مذهب ایرادهایی به مذاهب دیگر می‌گیرند و حال آنکه عین همین ایراد در خودشان هم هست ولی آنها نمی‌‌توانند این عیب را در مآثر مذهبی خودشان ببینند.
... آن تعصب و خودخواهی و پرده روی بصیرت که به وسیله مذهب پیدا می‌‌شود، هرگز برای منافع شخصی شخص پیدا نمی‌‌شود.
در این میان، قرآن کریم که می‌دانست روزی پیروان خودش همین راه تعصب را نسبت به خودش پیش خواهند گرفت و همین سرنوشت را پیدا خواهند کرد، برای رهایی از این مخمصه فریاد کرد که:
من را کتاب درسی و علمی و تدبر و تفکر و تعقل قرار دهید.(آیات تدبر در قرآن)
مخاطبِ امر به تدبر تنها مخالفین نیستند، بلکه در درجه اول موافقین و متعصبین هستند که از راه موافقت گمراه گشته‌‌اند. 
زان که از قرآن بسی گمره شدند     زین رسن قومی درون چَه شدند 
یادداشت‌های استاد شهید مطهری، ج‌‌13، ص: 84‌، با ویرایش