وزیر انرژی آمریکا در نهمین روز از دور جدید جنگ با ایران و در حالی که قیمت نفت تا بالای 90 دلار صعود کرده بود، پالس مذاکره داد و این در حالی است که دونالد ترامپ با زیر پا گذاشتن تفاهمنامه دستور حمله به ایران را صادر کرده بود.
آمریکا در جنگ کم آورد دوباره مدعی مذاکره شد!
کریس رایت دیروز ادعا کرد ترامپ میخواهد بسته بودن تنگه هرمز را با یک توافق مسالمتآمیز با ایران به پایان برساند. اما برای این کار به مشارکت دو طرف نیاز است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هم دیروز گفت: ایالات متحده همواره برای دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک آمادگی دارد. ما تاکنون چندین بار تلاش کردهایم با ایران وارد گفتوگو شویم و این تلاشها را ادامه خواهیم داد. اگر آن درِ گفتوگو گشوده شود، از این موضوع استقبال خواهیم کرد. آنها همچنان پیامهایی ارسال میکنند که نشان میدهد خواهان گفتوگو و مذاکره هستند، اما آنچه ما به آن واکنش نشان میدهیم، رفتار آنهاست و این رفتار شامل شلیک موشکها و پهپادها به سمت کشتیهاست؛ از جمله همین امشب.
او اظهار کرد: کشته شدن سرباز آمریکایی در عراق، حادثهای ناخواسته در جریان برخورد با یک پهپاد ایرانی بود که سرنگون شده بود. روز جمعه با وجود سرنگونی بیشتر موشکها، یک موشک ایرانی موفق شد از دفاع هوائی اردن عبور کند. ما پذیرای دیپلماسی واقعی هستیم، مشروط بر اینکه ایران در هر توافقی به آن پایبند باشد. قرار بود ایران بیانیهای صادر کند و بازگشایی تنگه هرمز را اعلام کند، اما در عوض به کشتیها حمله کرد. از طریق کانالهای متعدد، نشانههایی مبنی بر تمایل ایران به مذاکره به دست ما رسیده است، اما شکاف فزایندهای در درون نظام وجود دارد. اگر ایرانیانِ خواهان مذاکره بر اوضاع مسلط شوند، این یک تحول مثبت خواهد بود، اما چنین چیزی رخ نداده است.
در همین حال، خبرگزاری رویترز هم دیروز ادعا کرد: میانجیها پیشنهاد آتشبس ۱۰ روزه را برای گفتوگو درباره راههای احیای تفاهمنامه اسلامآباد ارائه کردهاند. پاکستان و قطر دوشنبه پیشنهاد مشترکی ارائه کردند و در آن از ایران و آمریکا خواستند به عنوان گام اول برای ازسرگیری مذاکرات، به مواضع خود قبل از ۹ ژوئیه (۱۸ تیر) بازگردند.
آمریکا موشک کافی برای جنگ تمامعیار ندارد
اما چرا لحن مقامات آمریکایی مجددا تغییر کرد؟ روزنامه انگلیسی تلگراف دیروز فاش کرد: آمریکا موشک کافی برای ورود به جنگ تمامعیار با ایران ندارد. این روزنامه تلگراف به نقل از یک مقام پنتاگون گزارش داد: کاهش ذخایر موشکی آمریکا ممکن است توان واشنگتن برای آغاز دوباره یک جنگ تمامعیار با ایران را محدود کند. این مقام آمریکایی هشدار داده که کاهش موجودی موشکهای ارتش، یکی از چالشهای اصلی در صورت گسترش درگیری با ایران خواهد بود و میتواند بر دامنه و تداوم عملیات نظامی آمریکا تأثیر بگذارد.
گزارشهای جدید مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) هم، از یک شکاف جدی در توانمندیهای دفاعی ایالات متحده خبر میدهند. این چالش اکنون به یکی از عوامل اصلی تلاش واشنگتن برای کاهش تنشها تبدیل شده است.
طبق ارزیابیهای CSIS، در صورت تداوم درگیریهای فعلی برای چند هفته دیگر، ذخایر موشکهای رهگیر (پدافندی) آمریکا ممکن است به نصف کاهش یابد. این موضوع همچنین اسرائیل را نیز تحت تأثیر قرار داده است. حملات اخیر به پایگاه هوائی «موفق السلطی» نشان داد که سامانههای دفاعی آمریکا در برابر دقت پهپادها و موشکهای ایران ناکارآمد بودهاند. بهطوری که هدف قرار گرفتن رادارهای این پایگاه، خساراتی میلیارد دلاری به جای گذاشته است.
ایران مقاومت کرد، تنگه بسته ماند
در مقابل، شبکه سیانان در گزارشی اذعان کرد: ایران نشان میدهد که میتواند در برابر حملات آمریکا تاب بیاورد و ضدحملات مرگباری انجام دهد در نهمین شب از تبادل حملات هوائی و موشکی میان آمریکا و ایران، گزارشها حاکی از تداوم توان رزمی تهران علیرغم فشارهای نظامی واشنگتن است. حملات پهپادی و موشکی ایران به مواضع آمریکا در اردن و عراق، علاوهبر تلفات انسانی و مفقود شدن نیروها، آسیبهای زیرساختی متعددی به پایگاههای منطقهای ایالات متحده وارد کرده است. جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا اذعان کرده است که حملات هوائی بهتنهائی برای بازگشایی تنگه هرمز کفایت نمیکند. در حالی که پنتاگون بر تضعیف توانمندیهای ایران تأکید دارد، کارشناسان پیشتر از وجود ذخایر انبوه موشکی و پهپادی تهران خبر داده بودند.
در حالی که آمار تلفات چند روز اخیر پنتاگون رو به افزایش است، تحلیلگر شبکه صهیونیستی «اینترنشنال» گفت: موشکهای ایران اصولا از دقت قابل توجهی برخوردار هستند؛ اینها موشکهای مافوق صوت، هایپرسونیک و مانورپذیر هستند و میتوانند پدافندهای اسرائیل و آمریکا را دور بزنند و شکست بدهند!
جبهه گشوده جنگ از اردن تا دریای عمان
روزنامه جروزالم پست هم با طرح این پرسش که چرا اردن هدف تازه ایران شده است؟، نوشت: ایران با تشدید حملات علیه اردن، دامنه فشار منطقهای خود را آشکارا گسترش داده است. هدف قرار گرفتن شهر جنوبی عقبه و کشته شدن نظامیان آمریکایی در خاک اردن، از حملاتی مرگبارتر و شدیدتر نسبت به گذشته حکایت دارد. مسئله فقط تکرار حمله به اردن نیست، بلکه تلاش برای ایجاد هراس در پادشاهی و نیروهای آمریکایی مستقر در آن است. منطق تهران بر این پایه استوار است که هر حمله علیه ایران باید با پاسخهایی در سراسر منطقه روبهرو شود. خط مقدم مورد نظر ایران هزاران کیلومتر امتداد دارد؛ از سواحل لبنان، از مسیر عراق و اردن تا خلیجفارس و دریای عمان.
پیام این راهبرد روشن است: هر ضربه به ایران، نه با یک یا دو پاسخ محدود، بلکه با تهدید همزمان آمریکا و کشورهای شریک آن در سراسر این جبهه پاسخ داده خواهد شد. اردن به دلیل روابط دیرینه با غرب، جایگاهی ویژه در این محاسبه دارد. این کشور از آغاز موجودیت خود متحد غرب بود، ارتش آن با نقش افسران بریتانیایی شکل گرفت و پس از سالها روابط آرام با اسرائیل، در سال ۱۹۹۴ پیمان صلح امضا کرد.
هشدار به کشور میزبان نظامیان آمریکایی
روزنامه صهیونیستی افزود: موقعیت اردن میان اسرائیل، عراق، سوریه و کشورهای خلیجفارس، هم مزیت راهبردی و هم آسیبپذیری دائمی ایجاد کرده است. امان در کنار همکاری با پادشاهیهای خلیجفارس، روابط خود را با رژیم صدام حسین نیز حفظ کرد. ایران با ایجاد جبهههای متعدد، اردن را به یکی از میدانهای فشار تبدیل کرده و حمله به نیروهای آمریکایی یا خود پادشاهی را هشداری درباره میزبانی از نظامیان آمریکا میداند. اردن تنها مخاطب این راهبرد نیست؛ کویت، بحرین، امارات، عربستان، عمان و بهویژه اقلیم کردستان عراق نیز هدف حملات یا پیامهای مشابه قرار گرفتهاند. ایران صدها حمله در عراق انجام داده و گروههای مخالف ایرانی مستقر در اقلیم کردستان را هدف گرفته است. تهران همچنین مدعی حمله به پادگان آمریکایی التنف در سوریه شد. ایران میخواهد نشان دهد با موشکهای بالستیک دقیقزن، پهپادها و دیگر تسلیحات دوربرد میتواند داخل سوریه را نیز هدف قرار دهد. ادعای بعدی ایران درباره حمله به التنف، زیر پوشش هدف قرار دادن آمریکاییها، پیامی گستردهتر داشت: اردن نیز از دایره تهدید بیرون نخواهد ماند.
اطلاعات ذی قیمت برای شکار نظامیان آمریکایی
روزنامه معاریو در یادداشتی، پیام تشکر سپاه پاسداران را مورد توجه قرار داد و نوشت: سپاه پاسداران در پیامی غافلگیرکننده از اردنیهایی که در حملات به نیروهای آمریکایی برای کشتن آنها کمک کردند، تشکر کرد. اردن در حال تبدیل شدن به کانون توجه بیشتری در تشدید تنش بین ایران و آمریکا است. پس از کشته شدن سه سرباز آمریکایی در حملهای در اردن، سپاه پاسداران بیانیهای غیرمعمول صادر کرد که به جاسوسان فعال در این کشور اشاره دارد: «از اردنیهایی که اطلاعات ارائه دادند و به ما کمک کردند متشکریم.» به نظر میرسد تلاش ایران برای جذب جاسوس، تنها بر یافتن اسرائیلیهایی که حاضر باشند اطلاعات منتقل کنند، متمرکز نیست. سپاه پاسداران مدعی شد افرادی در اردن اطلاعاتی در اختیار این نیرو قرار دادهاند که به اجرای حملات علیه اهداف نظامی آمریکا در این کشور کمک کرده است. این اطلاعات به آنها امکان داده است ۲۰ آشیانه محل استقرار نیروهای آمریکایی در الازرق را منهدم کرده و دهها نظامی آمریکایی را به قتل برسانند. همچنین ادعا شد که موشکهای بالستیک به هواپیماهای ترابری آمریکایی C17 و هواپیماهای گشت دریایی P8 در فرودگاه عقبه اصابت کرده و خسارات سنگینی به آنها وارد کرده است.
نیروهای انتقالی از دیگر پایگاهها زیر ضرب رفتند
معاریو همچنین مینویسد: اردن به دلیل نقش رو به گسترش خود در آرایش نظامی آمریکا در منطقه، به کانونی مهمتر در این رویارویی تبدیل شده است. این کشور میزبان پایگاههای مهم هوائی است و در طول جنگ، پنتاگون نیروهایی را از بحرین، امارات و قطر به خاک اردن منتقل کرده است؛ کشورهایی که آسیبپذیرتر ارزیابی میشدند. اهمیت اردن پس از آن افزایش یافت که دیگر متحدان آمریکا توانایی این کشور برای استقرار نیرو یا استفاده از حریم هواییشان را محدود کردند. موقعیت جغرافیایی اردن به ارتش آمریکا امکان میدهد در سوریه، عراق و دیگر نقاط منطقه بهطور مؤثر عمل کند. توالی حملات ایران به پایگاههای آمریکایی در اردن نشان میدهد که تهران نیز این کشور را بهعنوان یکی از گرههای اصلی فعالیت آمریکا شناسایی کرده است. فراتر از وارد کردن خسارت به نیروها و تجهیزات، به نظر میرسد هدف این حملات افزایش هزینه سیاسی میزبانی حضور نظامی آمریکا برای اردن باشد.
جنگ با ایران نامحبوبترین جنگ در آمریکا
چرا جنگ ایران نامحبوبترین جنگ آمریکا شد؟ نشریه اکونومیست ضمن یک بررسی مستند مینویسد: جنگ ایران به نامحبوبترین جنگ آمریکا از زمان آغاز نظرسنجیهای افکار عمومی تبدیل شده است. این جنگ برخلاف اغلب مداخلات نظامی آمریکا، از همان روزهای نخست با مخالفت گسترده شهروندان آمریکایی روبهرو شد. در نزدیکی بنای یادبود مارتین لوتر کینگ در واشنگتن، جامی طلایی برای دونالد ترامپ با این عنوان نصب شده است: «جام شرکت در جنگ ایران!» این اثر طنزآمیز که توسط گروهی ناشناس ساخته شده، این پیام را میرساند که گویی در این جنگ فقط حضور داشتن اهمیت داشته است، نه دستیابی به یک پیروزی واقعی.
بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس، با فروپاشی تدریجی آتشبس، حدود ۸۰ درصد آمریکاییها معتقدند که این جنگ برای مدت طولانی ادامه خواهد یافت. نتایج نظرسنجی اکونومیست و یوگاو نشان میدهد نزدیک به نیمی از شهروندان انتظار دارند که درگیریها دستکم یک سال دیگر ادامه داشته باشد. میزان رضایت خالص از تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ علیه ایران به منفی ۳۰ درصد رسیده است. جنگ ویتنام شش سال زمان برد تا به چنین سطحی از مخالفت عمومی برسد، اما جنگ ایران تنها ظرف شش ماه به همین جایگاه رسیده است.
فشار اقتصادی، مهمترین عامل نارضایتی از ترامپ
اکونومیست در ادامه خاطر نشان کرد: فشار اقتصادی مهمترین عامل نارضایتی است. قیمت نفت برنت از ابتدای ژوئیه از حدود ۷۲ دلار به ۸۸ دلار در هر بشکه افزایش یافته و قیمت بنزین در آمریکا نیز از حدود ۳ دلار به نزدیک ۴ دلار برای هر گالن رسیده است. میزان مخالفت با جنگ در میان رأیدهندگان دموکرات بسیار بالاست و رضایت خالص آنها به منفی ۸۴ درصد رسیده است. در میان رأیدهندگان مستقل نیز این رقم منفی ۵۲ درصد است. تنها گروهی که همچنان از جنگ حمایت میکند، جمهوریخواهان وفادار به جنبش «ماگا» هستند. دموکراتها تلاش میکنند تا هزینههای جنگ را به یکی از محورهای اصلی رقابتهای انتخاباتی تبدیل کنند. بر اساس مدل انتخاباتی اکونومیست، دموکراتها ۸۲ درصد شانس بازپسگیری اکثریت مجلس نمایندگان و ۴۵ درصد احتمال تصاحب اکثریت سنا را دارند. تحلیلگران میگویند، زمان آن رسیده است که راهی برای کاهش یک رویارویی به شدت مخرب میان ایران و آمریکا پیدا شود در غیر این صورت خطر جنگی فراتر از آنچه قابل مهار باشد، به شدت منطقه را تهدید میکند. دولت ترامپ در حال حاضر با همان خطرات اقتصادی و سیاسی روبهرو است که یک ماه پیش مجبور شد به خاطر آنها یک تفاهمنامه با ایران امضا کند.
ذخایر استراتژیک آمریکا رو به پایان است
جف کِری، اقتصاددان آمریکایی و تحلیلگر شناختهشده بازارهای کالا و انرژی با اشاره یه شوکهای قیمت انرژی در جنگ اخیر گفت: در تمام دوران حرفهایام هرگز بازار انرژی را تا این اندازه فشرده و تحت فشار ندیدهام. بهزودی بازارهای انرژی با واقعیتِ سخت و اجتنابناپذیر روبهرو خواهند شد.
ماریو نوفل، نویسنده و تحلیلگر استراتژیک هم میگوید اگر کنجکاوید که چرا فکر میکنم این تنشهای رفتوبرگشتی بین ترامپ و ایران به زودی تمام میشود و به یک جنگ تمام عیار تبدیل نخواهد شد، نگاهی به ذخیره استراتژیک نفت آمریکا بیندازید. همچنین بسیاری از مهمات حیاتی، ۵۰ درصد کاهش یافته (یا خالی شده) است. هر انسان عاقلی هرچه سریعتر به این جنگ احمقانه پایان خواهد داد.
ایران به نظامیان آمریکا میگوید بفرمایید!
موضوع دیگر، تلفات نظامی آمریکاست که در صورت ادامه جنگ گسترش هم خواهد یافت. مت براکن، عضو سابق نیرو دریایی آمریکا در مورد مخاطرات حمله زمینی به ایران گفت: جزیره خارک تقریباً هماندازه ایوو جیما است؛ جزیرهای که آمریکا پیش از پیاده کردن ۷۰ هزار تفنگدار دریایی، هفتهها آن را با آتش سنگین ناوها کوبید، اما با این وجود، تنها در یک ماه ۷ هزار کشته و ۱۹ هزار مجروح داد. جزیره قشم نیز از اوکیناوا بزرگتر است؛ نبردی که سه ماه طول کشید و ۱۲ هزار کشته برای آمریکا به جا گذاشت.
ایران دههها فرصت داشته تا این جزایر را با شبکهای از تونلها مستحکم کند، تاکتیکهای آمریکا را مطالعه کند و دقیقاً برای چنین سناریویی آماده شود. برخلاف ژاپن در جنگ جهانی دوم، ایران امروز به موشکهای نقطهزن مجهز است که میتوانند هر نقطهای از خلیجفارس را هدف قرار دهند. اگر ما وارد ایران شویم، به نظر من تقریباً همه نیروهایی را که اعزام کنیم از دست خواهیم داد؛ هرچه نیروهای بیشتری بفرستیم، تلفات بیشتری خواهیم داشت. ایرانیها هم بارها آشکارا گفتهاند: «بفرمایید داخل، از شما استقبال میکنیم.»
از تنگه رد نمیشوند، چه رسد به خارک!
براکن تاکید گرد: ایده اینکه ناوهای جنگی جزیره خارک یا جزیره قشم را گلولهباران کنند و سپس تفنگداران دریایی را با شناورهای آبی/ خاکی یا خودروهای زرهی دوزیست پیاده کنند، عملی نیست؛ چون حتی نمیتوانیم کشتیهایمان را از تنگه هرمز یا حتی به نزدیکی تنگه هرمز برسانیم. بنابراین، گزینه نخست استفاده از هواگردهای او سپری خواهد بود. اگر در ونزوئلا، گرانادا یا شاید لیبی میجنگیدید، این روش قابل اجرا بود؛ اما در برابر ایران، این یک مأموریت انتحاری است، زیرا ایرانیها سالهاست این جزایر را برای چنین سناریویی آماده کردهاند.»
نیویورک تایمز: آمریکا جراحت دهها سربازش در درگیری با ایران را پنهان کرد
روزنامه نیویورک تایمز گزارش قابل تاملی دارد درباره سانسور چند باره حملات ایران و تلفات نیروهای آمریکایی. این روزنامه به نقل از چند مقام مطلع آمریکایی نوشت: پنتاگون دستکم سه حمله قبلی ایران به نیروهای آمریکایی در اردن را سانسور کرده است. وزارت جنگ آمریکا مجروح شدن دهها سرباز آمریکایی و آسیب دیدن چند فروند هلیکوپتر این کشور در حملات هفته گذشته ایران را افشا نکرده است. یک مقام نظامی آمریکا میگوید «چرا پنتاگون باید اطلاعاتی را منتشر کند که میتواند به ایران در دقیقتر کردن حملاتش کمک کند؟» مقام نظامی دیگری نیز گفته است که فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) الزامی برای انتشار اطلاعات تلفات و آسیبدیدگان ندارد، بهویژه در صورتی که افراد مجروحشده بهسرعت به محل خدمت خود بازگردند.
ترامپ، گرفتار حریفی قلدر و سرسخت شده است
ژان فرانسواکولوسیمو؛ نویسنده و مورخ فرانسوی در ارزیابی روند جنگ میگوید: ترامپ در حیرت فرو رفته است، او قرار بود فاتحی بزرگ همچون سزار باشد، اما امروز گرفتار حریفی قلدر و سرسخت شده است؛ این وضعیت رقتبار است. اگر واشنگتن مقابل تهران تن به شکست بدهد، منطقه تحت چتر نفوذ ایران درآمده و اقتدار غرب، سقوط آزاد خواهد کرد
در همین حال، داگلاس مک گرگور سرهنگ آمریکایی با تاکید بر مشروعیت حملات ایران گفت: من هم اگر جای ایران بودم هر کسی در همکاری با آمریکا زیرساختهای من را هدف قرار میداد مجازات میکردم. اگر در کویت، بحرین، قطر، امارات یا عربستان هستید، آماده باشید؛ شما از پیامدهای جنگ ترامپ و زیادهخواهی اسرائیل در امان نخواهید بود.