پاتک ایران به تحریم‌های ترامپ از مسیرهای جایگزین
۱۴۰۵/۰۷/۰۸
همراهی کشورهایی مانند روسیه، چین، پاکستان و ترکیه با راه‌اندازی شبکه‌های موازی ترانزیتی و مالی، تلاش واشنگتن برای فلج کردن کامل اقتصاد ایران را ناکام گذاشته است.
مؤسسه تحلیلی GIS Reports در گزارشی به بررسی تلاش‌های ایالات متحده برای انزوای اقتصادی ایران و راهکارهای تهران از طریق مسیرهای جایگزین زمینی و دریایی پرداخته است. برخی محورهای این گزارش به این شرح است:
1. شکست راهبرد انزوای کامل و ناکارآمدی تحریم‌ها
تشدید تحریم‌های اقتصادی آمریکا اگرچه هزینه‌های سنگینی بر تجارت خارجی ایران وارد کرده، اما به دلیل کریدورهای موازی و شبکه‌های تجاری نوین با همسایگان، نتوانسته اقتصاد ایران را فلج کند.
2. چرخش از خلیج فارس به کریدورهای شمالی و شرقی
با محدود شدن دسترسی به بنادر خلیج فارس و قطع روابط تجاری امارات، ایران ترانزیت خود را به سمت بنادر دریای خزر (مانند انزلی و امیرآباد) و مرزهای زمینی با پاکستان، ترکیه و آسیای مرکزی سوق داده است.
3. نقش کلیدی پاکستان در دور زدن تحریم‌ها
پاکستان با اختصاص 6 کریدور جاده‌ای از بنادر کراچی و گوادر به مرزهای تفتان و ریمدان، تبادلات تهاتری، استفاده از کنوانسیون TIR و حذف سامانه دلار، به شریان حیاتی ایران برای تأمین کالاهای اساسی و سوخت تبدیل شده است.
4. تقویت راهبردی کریدور شمال-جنوب (INSTC) با روسیه
اتصال سامانه‌های پیام‌رسان مالی SEPAM ایران و SPFS روسیه و حذف 90 درصدی دلار با مبادله ریال-روبل، در کنار توسعه مسیرهای ریلی و دریایی کریدور شمال- جنوب، خطوط تامین پایداری ایجاد کرده که خارج از کنترل نیروی دریایی آمریکا است.
5. توسعه خطوط ریلی زمینی با چین از طریق آسیای مرکزی
اتصال خطوط آهن چین از طریق ترکمستان و قزاقستان به ایران مسیر امنی برای مبادلات کالایی فراهم کرده است؛ هرچند حجم حمل‌ونقل ریلی نسبت به خطوط دریایی محدودتر اما در برابر انسدادهای دریایی مصون است.
6. تاب‌آوری اقتصادی
پیش‌بینی می‌شود تجارت خارجی ایران در سال 2026 به حدود
76 میلیارد دلار برسد؛ رقمی که اگرچه نسبت به دوران پیش از جنگ کاهش یافته، اما برای عبور از دوره فشار حداکثری ترامپ کافی است.
7. جمع‌بندی
به گزارش تسنیم، تحلیل GIS Reports نشان می‌دهد که همراهی کشورهایی مانند روسیه، چین، پاکستان و ترکیه با راه‌اندازی شبکه‌های موازی ترانزیتی و مالی، تلاش واشنگتن برای فلج کردن کامل اقتصاد ایران را ناکام گذاشته و صرفاً هزینه دور زدن تحریم‌ها را برای تهران افزایش داده است.