در حالی که قیمت هر بشکه نفت در دنیای واقعی به بالای 140 دلار رسیده است، همچنان در بازارهای کاغذی نرخها حدود 30 دلار کمتر نگه داشته شده است.
به گزارش خبرنگار ما، با ادامه مدیریت هوشمند تردد از تنگه هرمز و کشیده شدن جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به مرحله تخریب زیرساختها، بازارهای جهانی بهویژه بازار نفت، علیرغم دستکاریهای آمریکا که صدای کارشناسان غربی را هم درآورده، همچنان صعودی است.
بلومبرگ طی گزارشی با اشاره به افزایش قیمت نفت در پی سخنرانی اخیر رئیسجمهور آمریکا نوشت اگر دونالد ترامپ قصد داشت سخنرانی خود در مورد جنگ ایران تأثیر اطمینانبخشی بر بازارهای نفت داشته باشد، آمار روز بعد نشاندهنده عدم موفقیت آشکار در این زمینه بود.
بلومبرگ اعلام کرد قیمت بشکههای نفت در بازار فیزیکی واقعی به بالای 140 دلار رسیده است. بر اساس این گزارش قیمت نفت برنت، که در دریای شمال خریداری و فروخته میشود، به 141 دلار و 37 سنت معامله شد.
خبرگزاری فارس هم گزارش داد: قیمت نفت برنت تاریخدار (Dated Brent) که معیار سبد نفتی اروپا و غرب آسیا است، با جهشی بیسابقه به ۱۴۱ دلار در هر بشکه رسید. قیمت نفت برنت تاریخدار به نوع خاصی از نفت خام برنت اشاره دارد که برای تحویل فوری در دسترس است. برخلاف قراردادهای آتی نفت که برای تحویل در آینده قیمتگذاری میشوند، نفت برنت تاریخدار قیمت واقعی نفت را برای تحویل در زمان نزدیک نشان میدهد و به شوکهای عرضه در لحظه بسیار حساس است.
این رقم که توسط خاویر بلاس، تحلیلگر ارشد انرژی، اعلام شده، بالاترین سطح قیمت نفت از ژوئیه ۲۰۰۸ محسوب میشود. در آن سال، قیمت نفت اندکی قبل از فروپاشی مالی جهانی به ۱۴۷ دلار رسیده بود.
البته در بازار کاغذی، نفت آتی برنت نیز در برابر 111 دلار به ازای هر بشکه معامله شد. از طرفی قیمت هر بشکه نفت خام آمریکا با پیشی گرفتن از نفت برنت به 112 دلار رسید که بالاترین سطح در چهار سال گذشته است.
بر اساس این گزارش، بازار آتی تا حد زیادی به معاملات مالی در بشکههای کاغذی وابسته است و قیمتها در معاملات آتی پایینتر است. در حالی که امکان کاغذبازی و انجام معاملات صوری برای پایین نگه داشتن قیمتها در معاملات آتی وجود دارد در معاملات فیزیکی چنین امکانی نیست.
معمای تنگه
علت اصلی این جهش، اختلال گسترده در عبور نفتکشها از تنگه هرمز است. تنگه هرمز که روزانه حدود ۲۰ درصد از نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند، عملاً به روی بخش بزرگی از کشتیها بسته شده است. به گفته تحلیلگران، تنها نفتکشهایی که مورد تأیید تهران هستند، اجازه عبور دارند.
قیمت نفت برنت تاریخدار نسبت به هفته قبل بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است. این نوع نفت برخلاف معاملات آتی، بیانگر قیمت واقعی نفت برای تحویل فوری است و حساسیت بالایی به شوکهای عرضه دارد. جهش آن نشان میدهد که خریداران حاضرند هر قیمتی بپردازند تا نفت مورد نیاز خود را تأمین کنند.
در بازارهای آسیایی، نفت عمان که خارج از تنگه هرمز تولید میشود، به ۱۸۵ دلار در هر بشکه رسیده است. در آمریکا، قیمت بنزین به بیش از 4 دلار در هر گالن افزایش یافته است و انتظار قیمتهای بالاتر میرود.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که تداوم این وضعیت، جهان را با رکود تورمی شدید مواجه خواهد کرد. نرخ بهره اوراق قرضه دولتی در بریتانیا و آمریکا در حال افزایش است و بازارها منتظر اقدام مشترک بانکهای مرکزی برای مهار تورم هستند. با این حال، هیچ نشانهای از کاهش تنشها در خلیجفارس دیده نمیشود و به گفته ریچارد برونز از شرکت انرژی اسپکتس، «ما در سناریوی بسیار بدی قرار داریم، اما هنوز جای بدتر شدن وجود دارد.»
نفت ایران بالاتر از برنت!
اتفاق جالب توجه این است که نفت ایران برای اولین بار از مه 2022 با قیمتی بالاتر از نفت برنت، معیار جهانی، معامله میشود.
بر اساس گزارش بلومبرگ، این اتفاق نشاندهنده یک تغییر راهبردی عمیق در بازار نفت است. پیش از این، نفت ایران به دلیل تحریمهای آمریکا و محدودیت در مشتریهای بالقوه، با تخفیف به فروش میرسید. اما حالا اختلالات گسترده در عرضه نفت غرب آسیا به ویژه با منع تردد از تنگه هرمز، تقاضا برای نفت ایران را افزایش داده است.
خریداران آسیایی که نفت جایگزین از عربستان و امارات پیدا نمیکنند، حاضرند برای نفت ایران حق بیمه بپردازند. این وضعیت، قدرت چانهزنی ایران را در بازار افزایش داده و معادلات تحریم را به چالش کشیده است.
پیشبینیهای نجومی از قیمت نفت
جنگ رمضان در حالی وارد پنجمین هفته شده است که از مدتها قبل، سناریوهای نفت 200 دلاری توسط مراکز مالی بینالمللی فعال شده است. البته در گام میانی، فعلا سخن از نفت 150 دلاری است.
بانک جیپیمورگان در یادداشتی اعلام کرد که اگر جریان عرضه از طریق تنگه هرمز تا اواسط ماه مه (اردیبهشت) مختل بماند، خطر افزایش به بالای 150 دلار وجود دارد. فرض پایه جیپیمورگان این است که اختلال در تنگه در نهایت پس از یک دوره محدودیت عرضه و کاهش موجودی، از طریق مذاکرات حل خواهد شد. بانک سیتی هم اعلام کرد که قیمت نفت خام برنت در نیمه دوم سال میتواند در حالت پایه به طور متوسط ۹۵ دلار در هر بشکه و در حالت صعودی به ۱۳۰ دلار در هر بشکه برسد.
اما در این بین، بالاترین سناریوی فعلی را برنده نوبل اقتصاد مطرح کرده است. استیوهانکه، استاد دانشگاه و اقتصاددان مشهور آمریکایی در مطلبی نوشت: نفتی که از خلیجفارس در راه مقصدهای خود بوده، در شرف اتمام است. بعد از آن، یک بحران کمبود پیش میآید. پل کروگمن، اقتصاددان برجسته آمریکایی و برنده جایزه نوبل اقتصاد، با استفاده از محاسبات اقتصادی استاندارد، بسته به فرضیات، محدوده قیمتی بین ۹۹ تا ۳۷۲ دلار در هر بشکه را برای نفت در نظر میگیرد.
جهان در آتش جنگ
خبرها حاکی از شروع بحران تورم رکودی در جهان است و تحلیلها نیز بیانگر تشدید این وضعیت در هفتههای آینده است. واشنگتن پست در گزارشی نوشت: با نبود هیچ راهحل فوری برای اختلافی که نفت و گاز را قفل کرده، جنگ با ایران درد اقتصادی را افزایش داده و روابط ایالات متحده با متحدانش را تحت فشار قرار داده است.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در پیشبینی جدید برای امسال و سال آینده وضعیت نامطلوب از رشد اقتصادی جهان پیشبینی کرده که بزرگترین عامل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و توقف نفتکشها در تنگه هرمز است.
کمیسر انرژی اتحادیه اروپا نیز هشدار داد که اروپا باید خود را برای شوک طولانیمدت انرژی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران آماده کند.
از طرفی هزینه بیمه داراییها در خلیجفارس پس از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به شکل بیسابقهای افزایش یافت. این جهش فشار سنگینی روی شرکتها و سرمایهگذاران خارجی وارد کرده است.
افشای نیت آمریکا از جنگافروزی
به نظر میرسد ایران دست روی نقطه ضعف بزرگ غربیها گذاشته است و این فشار بیسابقه، باعث شده آمریکاییها، نیت خود از جنگافروزی را برملا کنند.
ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که تحت فشار سنگین آثار تورمی ناشی از بسته بودن تنگه هرمز و افزایش قیمت انواع حاملهای انرژی و کالا در جهان قرار دارد، دیروز در مطلبی اعتراف کرد: «با کمی زمان بیشتر، میتوانیم به راحتی تنگه هرمز را باز کنیم، نفت را ببریم و ثروت زیادی به دستآوریم. آیا این یک فوران برای جهان خواهد بود؟».
این ادعاها نشان میدهد ایران نیت اصلی جنگافروزان، یعنی غارت منابع نفتی کشور را متوجه شده و مسیر درستی را در پیش گرفته تا متجاوزان را تنبیه و به جبران جنایتی که مرتکب شدهاند، وادار کند.