مردی در حضور علی(ع) گفت: «استغفرالله» ما هم فراوان می‌گوییم استغفرالله، امام با تندی به او فرمود:‌ثکلتک امک اتدری ماالاستغفار؟ مادرت در مرگت بگرید، آیا می‌دانی استغفار چیست؟ یعنی تو بمیری بهتر از این است که بمانی و حرفی بزنی و نفهمی که چه می‌گویی، هیچ می‌فهمی استغفار یعنی چه؟ پس شش شرط برای تحقق آن بیان فرمود که از جمله آن شرایط این است:
1- نسبت به گذشته‌ها، واقعا پشیمان بشوی و آتش ندامت از درونت برخیزد.
2- نسبت به آینده تصمیم قطعی بگیری، که دیگر مرتکب نخواهم شد.
3- حقوقی را که از دیگران در ذمه داری ادا کنی.
4- مالی از مردم برده‌ای، (به آنان برگردانی).
5- به عِرض و آبروی مردم لطمه زده‌ای، حقی از زن و فرزندت تضییع نموده‌ای؛ باید از صاحبان حقوق، حلالیت بخواهی.
6- بین خود و خدا نیز اگر نماز و روزه قضا داری، حج نرفته و خمس و زکات نداده داری، باید ادا کنی و آنگاه بگویی «استغفرالله ربی و اتوب الیه» وگرنه لقلقه زبان بدون عمل به استهزاء‌ شبیه‌تر است تا استغفار. (1)
____________
1- صفیر هدایت، 37، توبه، آیت‌الله ضیاءآبادی به نقل از نهج‌البلاغه، حکمت 417