مبارزات سیاسی امام خمینی
(رحمةالله‌علیه) بر ضد اقدامات ضد دینی رژیم پهلوی، نظیر طرح اصلاحات ارضی، لایحه‌ انجمن‌های ایالتی و ولایتی، و انقلاب سفید شاه - كه در فصل نخست به آنها پرداخته شد - و نیز موضع‌گیری‌های صریح ایشان در برابر برخی شعارها و فعالیت‌های احزاب و گروه‌های داخلی و خارجی، و تبیین حقیقتِ پنهان این اقدام‌ها،‌ جنبه دیگری از فعالیت‌های امام خمینی به شمار می‌آید.
آیات و روایاتی كه به چیستی حقیقت اسلام می‌پردازند، حكایت از آن دارند كه حقیقت و لبّ دین، اطاعت و تسلیم محض در برابر فرمان‌های خداوند است: «الاسلام هو التسلیم و التسلیم هو الیقین، و الیقین هو التصدیق، و التصدیق هو الاقرار، و الاقرار هو الاداء، و الاداء هوَ العمل»1 اسلام همان تسلیم در برابر خدا، و تسلیم همان یقین داشتن، و یقین اعتقاد راستین، و باور راستین همان اقرار درست، و اقرار درست انجام وظیفه، و انجام وظیفه همان عمل كردن به احكام دین است.
بر این اساس، دین، امری است تجزیه ناپذیر كه نمی‌توان بخشی از آن را پذیرفت و بخشی دیگر را وانهاد: أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاء مَن یَفْعَلُ ذَلِكَ مِنكُمْ إِلاَّ خِزْیٌ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَیَوْمَ الْقِیَامَةِ یُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُون؛2 آیا به بخشی از كتاب ایمان می‌آورید و به بخشی دیگر از آن كفر می‌ورزید؟ پس پاداش كسانی از شما كه چنین كنند، جز خواری در زندگی دنیا نیست، و در روز بازپسین به سخت‌ترین عذاب باز می‌گردند، و خداوند از آنچه انجام می‌دهید غافل نیست.
این آموزه حیاتیِ اسلام، یكی از محورهای اصلی تفكر امام خمینی(رحمة الله علیه) در تمامی زمینه‌های مبارزاتیِ ایشان به شمار می‌آید، و با توجه به این نگره، حقیقت بسیاری از تلاش‌های روشنگرانه‌ ایشان آشكار می‌گردد؛ یعنی هرگاه فرد یا گروهی حكمی از احكام اسلام را به هر نحو زیر سؤال می‌برد، امام خمینی به دور از هرگونه سازشی، برای دفاع از حریم دین به پا‌ می‌خاست. برای مثال پس از موضع‌‌گیری «جبهه ملّی» بر ضد «لایحه قصاص» و غیر انسانی خواندن آن، امام خمینی ایشان را مرتد خواندند:
«شما... از ریشه‌ها خراب بودید.... اینكه كسی بگوید حكم خدا غیرانسانی است، اسلام غیرانسانی است، این كافر است.... این‌ها مرتدند، جبهه ملّی از امروز محكوم به ارتداد است.... جبهه ملّی سبّ اسلام كرده است...».3
رمز پیروزی امام و امّت
پیروزی شگفت‌انگیز نهضت امام خمینی، تاكنون موضوع مطالعات و تحقیقات پرشماری بوده است، و تحلیلگران سیاسی و ‌اندیشمندان علوم اجتماعی داخل و خارج كشور، این پدیده شگرف را از منظرهای گوناگونی بررسی كرده‌اند.4 اما همچنین می‌توان عوامل پیروزی این نهضت را با نگاهی معرفت‌شناسانه كاوید.
یكی از وعده‌های خداوند به مؤمنانِ راستین آن است كه اگر به یاری دین خدا بشتابند، خداوند نیز یاری‌شان می‌كند: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْكُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَكُم؛5 «ای كسانی كه ایمان آورده‌اید، اگر (آیین) خدا را یاری كنید، شما را یاری می‌كند و گام‌هاتان را استوار می‌دارد.»
اگرچه تحقق چنین وعده‌ای ممكن است سال‌ها به طول انجامد، اما وعده الهی حتمی است. رهبر و مردم ایران، مبارزه خود را با هدف برپایی احكام دین خدا و گسترش فرهنگ دین آغاز كردند، و در این راه مقدس، با بذل جان و مال و آبروی خویش، پایمردی خود را در
«اسلام خواهی»شان ثابت كردند، و پس از گذشتن از خوان‌های سخت امتحان الهی شایسته دریافت نعمت بزرگ پیروزی شدند.
اما افزون بر آنچه گذشت عوامل فراوانی دست به دست هم دادند تا نهضت خرداد به سامان برسد. گذشته از امدادهای غیبی كه از ابتدای نهضت جریان داشت، می‌توان از وحدت كلمه و اتكال به خدای تبارك و تعالی،6 و همچنین از عشق بی‌دریغ مردم به رهبر مذهبی‌شان نام برد؛ محبتی الهی كه خداوند در دل مردم می‌اندازد.
ولی امام خمینی(رحمةالله‌علیه) دلیل اصلیِ پیروزی انقلاب اسلامی را چنین توصیف می‌كند: «وقتی خداوند تبارك و تعالی مشاهده فرمود كه مردم كشور، از كوچك و بزرگ، اسلام را می‌خواهند،‌ آنها را مورد عنایت قرار‌داد و پیروزشان كرد.»7
پانوشت‌ها:
1- نهج‌البلاغه، حكمت 125.
2- بقره (2)، 85.
3- صحیفة نور، ج 15، ص 16، 19، 21.
4- در این زمینه مراجعه كنید به: عباسعلی عمید زنجانی، انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن؛ حمید پارسا‌نیا، حدیث پیمانه.
5- محمّد(صلى الله علیه وآله)، (47)، 7؛ همچنین حج (22)، 40؛‌ غافر (40)، 51 نیز در این باره‌اند.
6- صحیفه نور، ‌ج 5،‌ ص 186.
7- صحیفه نور، ج 7، ص 19، 48، 66، 230؛ ج 5، ص 141،‌ 169،‌ 205، ج 11،‌ص 166؛....