استفتاء از رهبر معظم انقلاب اسلامی:
پرداخت سود به سپردهها
۱۴۰۲/۰۳/۲۶

پرداخت سود به سپردهها
س) بانکها به سپردههای مردم بین سه تا بیست درصد سود میدهند، آیا با توجه به سطح تورم، صحیح است این مبلغ اضافی را بهعنوان عوض کاهش قدرت خرید سپردههای مردم در روز دریافت آن، نسبت به روز سپردهگذاری محاسبه کرده تا بدینوسیله از عنوان ربا خارج شود؟
ج) اگر آن مبلغ اضافی و سودی که بانک میدهد از درآمد حاصل از بهکارگیری سپرده با وکالت از سپردهگذار در ضمن یکی از عقود شرعی صحیح باشد، ربا نیست بلکه سود معامله شرعی است و اشکال ندارد.
حکم وام مسکن
س) بانک مسکن جمهوری اسلامی وامهایی را برای خرید یا ساخت و یا تعمیر خانه به مردم میدهد و بعد از پایان خرید یا ساخت یا تعمیر خانه، وام را بهصورت اقساط پس میگیرد، ولی مجموع قسطهای دریافتی بیشتر از مبلغی است که به وامگیرنده داده شده است، آیا این مبلغ اضافی وجه شرعی دارد یا خیر؟
ج) پولهایی که بانک مسکن به منظور خرید یا ساخت خانه، میدهد، عنوان قرض ندارد بلکه آن را طبق یکی از عقود صحیح شرعی مانند شرکت یا جعاله یا اجاره و امثال آن پرداخت میکنند که اگر شرایط شرعی آن عقود را رعایت کنند، اشکالی در صحت آن نیست.
چاپ عکسهای خانوادگی در عکاسیها
س) ظهور و چاپ عکسهای خانوادگی و یا عروسی که در آنها خانمها با محارم خود و بدون حجاب کامل میباشند توسط عکاسیها چه حکمی دارد؟
ج) ظاهر کردن و چاپ آن نزد عکاسی که آنها را نمیشناسد بدون قصد ریبه و لذت و خوف وقوع در فتنه و فساد اشکال ندارد.
نگاه به موهای زنان در فیلمها و برنامههای تلویزیونی
س) آیا نگاه کردن به جلوی مو و پیشانی دختران و زنان در فیلمها و برنامههای تلویزیونی جایز است؟
ج ) نظـر به موی سر و صورت و حتی بدن دختران و زنان در فیلمها و برنامههای غیرمستقیم تلویزیونی حکم نظر به نامحرم را ندارد مگر آنکه از روی شهوت و یا موجب مفسده و یا خوف فتنه باشد.
پوشاندن زینت زنان از نامحرم
س) آن مقدار از زیور زنان که ظاهر است مثل حلقه نامزدی، آرایش معمولی ابروان و... آیا واجب است پوشانده شود؟
ج) هر آنچه عرفا زینت محسوب میشود باید از نگاه نامحرم پوشانیده شود.
سپردهگذاری در بانک
س) آیا سپردهگذاری در بانک به قصد بهکارگیری آن در یکی از معاملات حلال و بدون تعیین دقیق سهم سپردهگذار از سود، به این شرط که بانک هر شش ماه سهم او را از سود بپردازد، جایز است؟
ج) اگر سپردهگذاری در بانک به این صورت باشد که سپردهگذار همه اختیارات را به بانک داده باشد حتی انتخاب نوع فعالیت و تعیین سهم سپردهگذار از سود هم بهعنوان وکالت در اختیار بانک باشد، این سپردهگذاری و سود حاصل از بهکارگیری پول در معامله حلال شرعی، اشکال ندارد و جهل صاحب مال به سهم خود در زمان سپردهگذاری ضرری به صحت آن نمیزند.
سود وامهای پرداختی بانکها
س) آیا بهرهای که بانکهای جمهوری اسلامی از مردم در برابر وامهایی که به آنان برای اموری مانند خرید مسکن و دامداری و کشاورزی و غیره میدهند، مطالبه میکنند، حلال است؟
ج) اگر این مطلب صحیح باشد که آنچه که بانکها برای ساخت یا خرید مسکن و امور دیگر به مردم میدهند بهعنوان قرض است، شکی نیست که گرفتن بهره در برابر آن شرعا حرام است و بانک حق مطالبه آن را ندارد، ولی ظاهر این است که بانکها آن را بهعنوان قرض نمیدهند بلکه عملیات بانکی از باب معامله تحت عنوان یکی از عقود معاملی حلال مثل مضاربه یا شرکت یا جعاله یا اجاره و مانند آن است. بهطور مثال بانک با پرداخت قسمتی از هزینه ساخت خانه، در ملک آن شریک میشود و سپس سهم خود را با اقساط مثلا بیست ماهه به شریک خود میفروشد و یا آن را برای مدت معینی و به مبلغ خاصی به او اجاره میدهد در نتیجه این کار و سودی که بانک از این قبیل معاملات به دست میآورد، اشکال ندارد و این نوع معاملات ارتباطی با قرض و بهره آن ندارد.
حکم تجسس در امور خصوصی دیگران
س) تجسس در حریم خصوصی دیگران چه حکمی دارد؟ آیا در این قبیل موارد، فرقی بین فضای حقیقی و مجازی وجود دارد؟
ج) تجسس در امور شخصی و خصوصی دیگران چه در فضای حقیقی و چه در فضای مجازی جایز نیست.
تردید در قصد اقامت ده روز
س) کسی که قصد دارد در محلی، ده روز اقامت کند ولی از قصد خود بر میگردد یا دچار تردید میشود؛ نسبت به نماز و روزه چه وظیفهای دارد؟
ج) اگر پیش از خواندن نماز چهار رکعتی ادائی، از قصدش منصرف شده یا مردد شود، باید نماز را شکسته بخواند و اگر روزه بوده است، در صورتی که بعد از اذان ظهر باشد روزۀ آن روز صحیح است، وگرنه صحیح نیست، اگر بعد از خواندن نماز چهار رکعتی منصرف شود، باید تا زمانی که در محل حضور دارد، نماز را کامل بخواند و روزه بگیرد.
چگونگی محقق شدن قصدِ اقامت ده روز
س) مراد از روز در اقامت ده روز چیست؟ برای محقق شدن قصد ده روز، آیا همین که از طلوع خورشیدِ روز اول تا غروب خورشیدِ روز دهم بمانیم، کافی است یا باید تا روز یازدهم اقامت داشته باشیم؟
ج) مراد از روز، فاصلۀ بین طلوع و غروب خورشید است؛ اگر کسی بین طلوع و غروب خورشید وارد محل اقامت شود، باید قصد کند که ده شبانهروز (۲۴۰ ساعت) در آنجا بماند اما اگر در فاصلۀ غروب تا طلوع خورشید وارد محل شود، باید قصد کند که تا غروب روز دهم در آنجا اقامت داشته باشد.