۱۷۵ - شهيد مطهرى : انسان چگونه برده خودش میشود؟ ۱۴۰۳/۰۳/۱۶
انسان چگونه برده خودش میشود؟
۱۴۰۳/۰۳/۱۶
بشر نسبت به مال و ثروت دنیا دو حال میتواند داشته باشد: میتواند بنده و اسیر و در قید مال باشد و میتواند آزاد باشد.
بند بگسل، باش آزادای پسر چند باشی بند سیم و بند زر
... در همینجاست که انسان به یک نکته عالیتری برمیخورد. اصلًا بندگی مال دنیا یعنی چه؟
مگر مال دنیا قدرت دارد که انسان را بنده خودش کند؟! مال دنیا یعنی ثروت.
ثروت یعنی چه؟ یعنی طلا، نقره، خانه، ملک، زمین و اینجور چیزها. مگر اینها قدرت دارند که بردهگیری کنند؟! من انسانم، زندهام، آن جماد است، مرده است.
مگر جماد و مرده قدرت دارد که یک زنده را برده خودش کند؟! نه. پس حقیقت مطلب چیست؟
حقیقت مطلب این است که آنجا هم که انسان فکر میکند بنده و برده دنیاست و بنده مال و ثروت است، واقعاً بنده مال و ثروت نیست، بنده خصایص روحی خودش است. بنده حیوانیت خودش است، بنده حرص است، یعنی خودش خودش را برده گرفته است و الّا پول که نمیتواند انسان را بنده کند، زمین که قدرت ندارد انسان را برده کند، ماشین که قدرت ندارد، جماد است.
اصلًا جماد نمیتواند در وجود انسان تصرف کند.
وقتی انسان خوب مسئله را میشکافد، میبیند این خودش است که خودش را برده کرده است.
میبیند یک قوّهای است در خودش به نام حرص، قوّهای است به نام طمع، به نام شهوت، به نام خشم؛ این شهوت است که او را برده کرده است، این خشم است که او را برده کرده است، این حرص است که او را برده کرده است، این هوای نفس است که او را برده کرده است.
افَرَایتَ مَنِ اتَّخَذَ الهَهُ هَواهُ (جاثیه/۲۳) قرآن میگوید: آیا دیدی آن کسی را که هوای نفس خودش را خدای خودش قرار داده است و بنده هوای نفس
شده است؟
* استاد مطهری، آزادی معنوی، ص۲۹