اسلام از نظر قدرت‌های سیاسی و مذهبی حاکم بر ایران یک تهاجم بود، اما از نظر توده و ملت ایران یک انقلاب بود به تمام معنی کلمه و با همه خصایصش. 
می‌گویند شمشیر؛ آری شمشیر، اما شمشیر اسلام چه کرد؟ شمشیر اسلام قدرت‌های به اصطلاح اهریمنی را در هم شکست، سایه شوم موبدها را کوتاه کرد، زنجیرها را باز کرد، به توده محروم حریت و آزادی داد. شمشیر اسلام همواره در خدمت مظلومین و مستضعفین کشیده شده است. 
اسلام، روحانیت موروثی و طبقاتی و حرفه‌ای را منسوخ ساخت، آن را از حالت اختصاصی بیرون آورد، بر اصل و مبنای دانش و پاکی قرار داد. اسلام این فکر را که پادشاهان آسمانی نژادند، برای همیشه ریشه‌کن ساخت. 
خدمات اسلام به ایران و ایرانی منحصر به قرون اول اسلامی نیست؛ از زمانی که سایه اسلام بر این مملکت گسترده شده است، هر خطری که برای این مملکت پیش آمده به وسیله اسلام دفع شده است. 
اسلام بود که مغول را در خود هضم ساخت و از آدم‌کشانی آدم‌خوار انسان‌هایی دانش‌دوست و دانش‌پرور ساخت.
امروز نیز اسلام است که در مقابل فلسفه‌های مخرب بیگانه ایستادگی کرده و مایه احساس شرف و عزت و استقلال این مردم است. آنچه امروز ملت ایران می‌تواند به آن افتخار کند و به رخ دیگران بکشد قرآن و نهج‌البلاغه است نه اوستا و زند.
استاد شهید مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران 
صص۳۱۹-۳۱۴ (با تلخیص)