آثار و فواید بعثت
(پرسش و پاسخ)
پرسش:اگر مبعث پیامبر اکرم(ص) نبود و بشر با آموزههای وحیانی آشنا نمیشد چه آثار و پیامدهایی را برای او به همراه داشت؟
پاسخ:در پاسخ به این سوال به چند نکته کلیدی و راهبردی در حیات فردی و اجتماعی انسان اشاره میکنیم:
1- عدم هدایت الهی انسان
بدون تردید انسان برای رسیدن به کمال مطلوب خود نیاز به هدایت دارد، اگر بعثت پیامبر اکرم(ص) و آموزههای وحیانی آن حضرت نبود، انسان هیچگاه به فلسفه خلقت و رسیدن به کمال مطلوب خود دسترسی پیدا نمیکرد.
قرآن کریم در این زمینه میفرماید: «الحمدلله الذی هدینا لهذا و ما کنا لنهتدی لولا ان هدینا الله» حمد و سپاس فقط برای خدایی است که ما را (به راه راست) هدایت کرد، و اگر خدا ما را به این (آموزههای وحیانی) هدایت نمیکرد، هرگز ما به این راه هدایت نمییافتیم.(اعراف-43) یعنی در واقع هیچ گزینه دیگری برای دسترسی به هدایت الهی فرا روی انسان قرار نداشت.
2- تاثیر بعثت نبوی بر تمدن بشری
آیتالله جوادی آملی در پیامی که به مناسبت 27 رجب سالروز مبعث پیامآور صلح و عدالت حضرت محمد(ص) ارائه فرمودند، مینویسد: «از بارزترین تاثیر بعثت نبوی بر فرهنگ و تمدن، گسترش دانش در جوامع بشری است. خداوند سبحان رسول اعظم(ص) خود را معلم کتاب و حکمت معرفی فرمود: «و یعلّمهم الکتاب و الحکمه» و حضرت رسول(ص) فراگیری علم را لازم دانست، و فنون گوناگون دانش لازم را بیان نمود. «انما العلم ثلاثهًْ: آیهًْ محکمهًْ و فریضهًْ عادلهًْ و سنهًْ قائمهًْ» و تمام علوم از عقاید، اخلاق، فقه، حقوق و فنون ضروری و سودمند جامعه را در این مثلث به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تعبیه فرمود و خود را به عنوان «مدینهًْ العلم» معرفی کرد. «انا مدینهًْ العلم و علی بابها» با چنین تعریفی میتوان از آن حضرت به مدائن العلوم یاد کرد...
شاخصترین تاثیر بعثت نبوی بر تمدن بشری، همانا احیای آن به نفخ روح معنویت و پرستش خدا و پرهیز از بت هواست...
عدل، آزادی و امنیت که اصلیترین حقوق بشر است در حراج زورمداران و تاراج زراندوزان بوده و هست، هرجا پیام آسمانی توحید و صلای الهی کوثر رسید، مهر و صلح حاکم شد، و هرجا محروم از بلوغ فروغ هدایت نبوی شد، قهر و جنگ سیطره پیدا کرد. در فضای وحی نبوی، وثوق و آرامش مشهود است، و در محیط محروم از رهنمود رسالت، نیرنگ و اضطراب محسوس»(پیام حضرت آیتالله جوادی آملی به مناسبت همایش علمی، تاثیر بعثت نبوی بر فرهنگ و تمدن بشری، مورخ ۲/9/۱۳۹۹)
3- منت بر مومنان و چهار فایده بزرگ بعثت
خداوند در قرآن کریم میفرماید: «به یقین خدا بر مومنان منت نهاد که پیامبری از جنس خودشان در میان آنان برانگیخت تا آیات خود را برایشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت را به آنان بیاموزد، در حالی که پیش از این در گمراهی آشکاری بودند»(آلعمران-164) حضرت آیتالله جوادی در تفسیر تسنیم جلد 16 ذیل آیه شریفه مینویسد: «من» و «منت» که از ویژگی نعمت حکایت میکند درباره اعزام پیامبران دیگر به کار نرفته و منتی را که در رسالت پیامبر خاتم(ص) در روزگار گمراهی، پدیدهای نوظهور بوده است، بهگونهای که تازگی آن هرگز به کهنگی نمیگراید، این بعثت برکات فراوانی به همراه آورد که به چهار فایده بزرگ آن اشاره میشود.
نخستین اقدام عملی پیامبر اعظم(ص) تلاوت آیات الهی بوده است. ایشان نیز برای هدایت مردم قرآن را بر آنان تلاوت میکرد و پیروان خود را نیز به قرائت قرآن به اندازه ممکن دستور میداد... هدف اصلی از تلاوت و تعلیم، تزکیه و تهذیب است...
پیامبر اکرم(ص) با تعلیم، مردم را از خرافهپرستی و پوچیگرایی میرهاند و با تزکیه، آنان را از رذایل اخلاقی و انحطاط اعتقادی پاک میکند... سومین اثر رسالت و بعثت پیامبر(ص)، تعلیم کتاب فراخور فهم مردم و چهارمین اثر بعثت، تعلیم حکمت که شامل مشروح و توضیح و بیان شرایط، موانع، جزئیات و کیفیات آیات قرآن میباشد...
در حقیقت کتاب و حکمت همان قرآن و سنت معصومان یعنی اهلبیت عصمت و طهارت(ع) است. بنابراین اگر بعثت نبود بشر در جهل مطلق و گمراهی به سر میبرد و هیچگاه به سرمنزل مقصود نمیرسید.