استقرار حشدالشعبی در مرزها
پس از فرار هزاران تکفیری از زندانهای سوریه
۱۴۰۴/۱۰/۳۰

تحولات امنیتی جنوب حسکه بار دیگر پرونده زندانهای داعش را به کانون تنش میان دولت سوریه و نیروهای کُرد کشاند، جایی که گزارشها از فرار حدود 1500 عنصر داعشی دیگر حکایت دارد و هر یک از طرفها، مسئولیت این رخداد را متوجه دیگری میداند. از طرف دیگر، در پی این تحولات، حشدالشعبی عراق در نزدیکی نوار مرزی مشترک با سوریه مستقر شدند.
آشفتگی بزرگی که سوریه را، با آغاز جنگهای داخلی، در خود فروبرده است هر روز میوه شوم تازهتری میدهد. پیشتر در خبرها خواندید که در پی تنش میان شبهنظامیان کُرد و شورشیان سوریه در شرق سوریه، منابع امنیتی، یکشنبهشب، از فرار دستهجمعی دهها تن از اعضای زندانی شده داعش از زندان «المعامل» در نزدیکی منطقهای تحتکنترل شبهنظامیان کُرد خبر دادند. حلا نیز خبر میرسد که وبسایت کُردی «روداو» به نقل از نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) گزارش داد که حدود ۱۵۰۰ نفر از عناصر گروه تروریستی داعش از زندان «الشدادی» در جنوب استان حسکه گریختهاند. روایتهای متناقضی درباره چگونگی وقوع این فرار و مسئولیت آن مطرح میشود. به گزارش «ایسنا»، «فرهاد شامی»، مدیر مرکز رسانهای قسد (نیروهای کُرد)، اعلام کرد که «عناصر مسلح داعش از زندان الشدادی خارج شدهاند و گروههای وابسته به جولانی تمامی زندانیان داعش در این زندان را آزاد کردهاند. به گفته او، عناصر آزادشده داعش به برخی گروههای مسلح وابسته به دمشق پیوسته و قصد دارند از پنج محور به شهر حسکه حمله کنند. در مقابل، ارتش سوریه از تسلط بر زندان الشدادی خبر داد و نیروهای کُرد را مسئول مستقیم آزادی عناصر داعش دانست. جالب است که یک مقام دولت ترکیه پیشتر با رد فرار عناصر تروریستی از زندانی در سوریه مدعی شده بود که عناصر داعش از این زندان فرار نکردهاند.همچنین ارتش سوریه اعلام کرد که فرماندهی آن با میانجیها و رهبران قسد تماس گرفته تا زندان الشدادی به نیروهای امنیت داخلی تحویل داده شود و امنیت زندان و پیرامون آن تأمین شود، اما این درخواست با مخالفت قسد روبهرو شده و همچنان رد میشود. ارتش سوریه
در بیانیه خود تأکید کرد: «قسد را به طور کامل مسئول آزادی عناصر داعش از زندان الشدادی میدانیم و برای بازگرداندن ثبات و کنترل منطقه، اقدامات لازم را انجام خواهیم داد.» در ادامه این بیانیه آمده است که یگانهای ارتش مأمور تأمین امنیت زندان الشدادی
و اطراف آن شده و همزمان عملیات پاکسازی شهر الشدادی و مناطق پیرامونی در جنوب حسکه برای دستگیری عناصر فراری داعش آغاز شده است. در همین چارچوب، وزارت کشور سوریه نیز از پیشرفت عملیاتهای امنیتی خبر داد و اعلام کرد که طبق اطلاعات به دست آمده ۱۲۰ داعشی از زندان الشدادی فرار کردهاند و تاکنون ۸۱ نفر از آنها مجدد دستگیر شدهاند.
استقرار نیروهای حشد
در پی تشدید درگیریهای داخلی در سوریه و فرار صدها تروریست از زندانهای این کشور نیروهای حشدالشعبی عراق در نزدیکی نوار مرزی مشترک با سوریه مستقر شدند. به گزارش «مهر» به نقل از «المعلومه»، یک منبع امنیتی در استان الانبار اعلام کرد که تجهیزات نظامی نیروهای حشدالشعبی در نوار مرزی میان سوریه و غرب این استان مستقر شده است. وی در ادامه افزود، این اقدام با هدف ممانعت از نفوذ عناصر تروریست از عمق سوریه به سمت مناطق غربی عراق صورت میگیرد و تلاش شده است تمام حفرهها و خلأهای امنیتی از بین برود. همچنین «عبدالامیر شمری»، وزیر کشور عراق تأکید کرد که این کشور بهصورت روزانه تحولات سوریه را رصد میکند و انتظار این تحولات را سه سال قبل داشت. وی اضافه کرد: «ما استحکامات مرزی خود را تقویت کردهایم بهویژه مواضعی که نزدیک مرزهای مشترک با سوریه قرار دارند. همچنین خندقی به مساحت ۶۲۰ کیلومتر در مناطق مرزی حفر شده است. ما از دوربینهای حرارتی که شبانهروز کار میکنند در مناطق مرزی استفاده میکنیم. هر کسی که به مرزهای عراق نزدیک شود با تیراندازی روبهرو خواهد شد. تعداد نیروهای ما مستقر در مناطق مرزی کافی بوده و تمام این نیروها مجهز هستند. ما نگران نیستیم و تمام مناطق مرزی عراق امن هستند.»
بحرانی که عمیقتر میشود
در این میان باید توجه داشت که بحران کُردها و رژیم جولانی دارد عمیقتر میشود؛ در اوضاعی که گفتوگوها میان دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه موسوم به قسد، با هدف مهار تنشها و اجرای توافق اعلامشده ادامه داشت، منابع نزدیک به قسد از شکست مذاکرات میان دو طرف خبر میدهند. یک منبع وابسته به نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) اعلام کرد که مذاکرات میان «مظلوم عبدی»، فرمانده کل قسد، و «احمد شرع»، رئیس موقت سوریه، به هیچ نتیجهای منجر نشده و دلیل اصلی آن، رد صریح مطالبات کُردها از سوی دمشق بوده است. با شکست این مذاکرات، در پی صدور یک بیانیه از سوی قسد و درخواست کمک از کُردها، تعدادی از ساکنان اقلیم کردستان عراق به درگیریهای مسلحانه این نیروها با رژیم جولانی در شرق سوریه پیوستند؛ پکک نیز پیشتر حمایت خود از قسد را در جنگ با رژیم جولانی اعلام کرده بود. تمام این اخبار کنار هم تصویر وحشتناکی را پیش چشم ما قرار میدهد.
هشدار شدیداللحن آمریکا
همزمان با اینکه خبر میرسد رئیسجمهور خودخوانده سوریه و رئیسجمهور آمریکا در تماسی تلفنی بر ضرورت حفظ وحدت کشور، حمایت از ثبات و تضمین حقوق کردها در چارچوب دولت مرکزی تأکید کردند، سناتور جمهوریخواه آمریکا با اشاره به تحولات سوریه و درگیریهای مسلحانه شدید در این کشور به رژیم جولانی هشدار داد. «لیندسی گراهام»، سناتور جمهوریخواه آمریکا، با انتشار یک پست تأکید کرد، اگر نیروهای رژیم جولانی به حرکت خود به سمت رقه در شمال ادامه دهند واشنگتن اقدامات خود را برای بازگرداندن تحریمهای موسوم به سزار با شدت بیشتری نسبت به قبل آغاز میکند. علیرغم این تهدیدات، منابع خبری از حرکت ارتش جولانی به سمت کوبانی در حومه شرقی حلب و حملات ایذایی هوائی انجام شده علیه نیروهای جولانی که در حال نزدیک شدن به اردوگاه الهول بودند، خبر دادند. منبعی در رژیم جولانی به «الجزیره» گفته است: «دولت سوریه در راستای اعمال قانون در حسکه حرکت خواهد کرد.» همزمان، «المیادین» به نقل از منابع محلی گزارش داد: «جنگندههای ائتلاف بینالمللی حملات هشدار دهنده و ایذایی را در ستونهای متعلق به نیروهای وزارت دفاع سوریه که به نزدیکی اردوگاه الهول نزدیک میشدند، انجام دادند.» در کنار تمام این تحولات خبر میرسد که رسانههای عبری اعلام کرد که مذاکرات میان دولت جولانی و رژیم صهیونیستی از سرگرفته شده است. همچنین، برخی تحلیلگران روزنامه عبری «یدیعوت آحارونوت» اظهار کردند که کنترل نیروهای جولانی بر مناطق شرق این کشور و توقف نفوذ کُردها، به منزله تحولی استراتژیک است که حسابوکتابهای «اسرائیل» را برهمزده و گزینههای آن را در آینده سخت میکند. البته، گفتنی است، چنانکه خواندن خبرهای بالا به دست میدهد این تسلط با مشکلات فراوانی روبهرو خواهد شد که باید منتظر بود و دید که این ماجرا در آشفتهبازار سوریه به کجا ختم خواهد شد.