از جنگ روانی تا پوشش ناکامیها ترامپ
و رؤیای تسلط بر تنگه هرمز
۱۴۰۵/۰۲/۰۴
اظهارات تازه دونالد ترامپ درباره کنترل کامل بر تنگه هرمز و ادعای انسداد آن، بیش از آن که بر واقعیتهای میدانی استوار باشد، به نظر میرسد بخشی از یک روایت اغراقآمیز و سیاسی با هدف جنگ روانی و نمایش رسانهای است که به رؤیاهای رئیسجمهور خودشیفته آمریکا شباهت دارد.
ترامپ روز پنجشنبه به وقت محلی بار دیگر با طرح ادعاهایی جنجالی تلاش کرده برای جبران ناکامی خود در جنگ ۴۰ روزه رمضان، تصویری از تسلط مطلق آمریکا بر یکی از حیاتیترین آبراههای جهان ارائه دهد؛ ادعایی که نه تنها با پیچیدگیهای ژئوپلیتیکی منطقه همخوانی ندارد، بلکه از منظر حقوق بینالملل نیز بهشدت محل تردید است.
رئیسجمهور خودشیفته آمریکا در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خود با روایت سازی درباره مسائل داخلی ایران برای تاثیر بر معادلات سیاست خارجی مدعی اختلاف میان مقامات ایران شد.
وی ادعا کرد: ما کنترل کامل تنگه هرمز را در دست داریم. هیچ کشتی بدون تأیید نیروی دریایی ایالات متحده نمیتواند وارد یا خارج شود. این تنگه کاملا بسته و مهر و موم شده باقی خواهد ماند تا زمانی که ایران بتواند به یک توافق برسد!!! از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم. رئیسجمهور دونالد جی. ترامپ.
ترامپ پا را فراتر گذاشته و با لحنی تهدیدآمیز مدعی شده است که به نیروی دریایی آمریکا دستور داده هر شناوری را که بهزعم او در حال مینگذاری در تنگه هرمز باشد «هدف قرار داده و نابود کند»؛ اظهاراتی که بهوضوح از رویکردی نظامیمحور و مبتنی بر تشدید تنشها حکایت دارد.
او حتی با طرح ادعایی اغراقآمیز درباره نابودی «تمام ناوگان دریایی ایران»، تلاش کرده تصویری از برتری مطلق نظامی آمریکا ارائه دهد؛ تصویری که از نگاه بسیاری از ناظران بیش از آنکه بازتاب واقعیت میدانی باشد، بخشی از جنگ روانی و بزرگنمایی تهدید به شمار میرود.
ترامپ همچنین در پیام خود مدعی شد: من به نیروی دریایی ایالات متحده دستور دادهام هر قایقی را... که در حال مینگذاری در آبهای تنگه هرمز است، هدف قرار داده و نابود کند. هیچگونه تردیدی نباید وجود داشته باشد. تمام کشتیهای نیروی دریایی آنها (ایران)، هر ۱۵۹ فروند، در کف دریا هستند.
رئیسجمهور آمریکا در ادامه ادعا کرد: مینروبهای ما همین حالا در حال پاکسازی تنگه هستند. بدینوسیله دستور میدهم این فعالیت ادامه یابد اما در سطحی سه برابر!
ادعای «پاکسازی تنگه هرمز» و دستور به افزایش چندبرابری عملیات مینروبی تلاش برای مشروعسازی حضور و مداخله نظامی در یکی از حساسترین آبراههای جهان تلقی میشود که نهتنها به کاهش تنش کمکی نمیکند بلکه با القای فضای درگیری، خطر بیثباتی بیشتر در منطقه را افزایش میدهد.
در مجموع، اظهارات ترامپ را میتوان در چارچوب استراتژی همیشگی او برای ایجاد فشار رسانهای، برجستهسازی تهدید و تلاش برای شکلدهی به افکار عمومی، بدون ارائه شواهد دقیق یا در نظر گرفتن واقعیات میدانی تحلیل کرد.
ادعای تسلط بر تنگه یک ابزار تبلیغاتی است
در چنین شرایطی، ادعای «کنترل کامل» بر تنگه هرمز بیش از هر چیز، یک ابزار تبلیغاتی به نظر میرسد، ابزاری برای نمایش قدرت، نه بیان یک وضعیت واقعی.
آنچه از این سخنان برمیآید، شکاف میان ادعا و واقعیت است؛ شکافی که بارها در مواضع سیاسی ترامپ دیده شده و همچنان محل بحث و انتقاد باقی مانده است.
در ادامه این ادعاها، کارنامه عملی ایالات متحده در قبال کشتیها و محمولههای مرتبط با ایران، بیش از هر زمان دیگری محل پرسش و انتقاد قرار گرفته است؛ جایی که بهگفته منتقدان، آنچه در عمل رخ داده نه «اجرای قانون» بلکه نوعی اعمال زور در دریا و بازتعریف یکجانبه قواعد کشتیرانی بینالمللی و راهزنی بوده است.
ادعایهای ترامپ در حالی مطرح میشود که وبگاه تخصصی حملونقل دریایی «لویدز لیست» گزارش داد که از روز چهارشنبه تا صبح پنجشنبه مورخ 3 اردیبهشت 1405 تنها ۷ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند که ۶ مورد آن مربوط به تجارت ایران بوده است.
روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» نیز گزارش داده بود که از زمان آغاز جنگ آمریکا با ایران، ۳۰۸ کشتیِ مرتبط با ایران از تنگه هرمز عبور کردهاند.
آمار رسانه آمریکایی نیز نشان از رویابافی ترامپ دارد.