هفته هشتم جنگ، دیروز در حالی به پایان رسید که درماندگی آمریکا در میدان جنگ به اوج رسیده و با کمانه کردن فشار در اثر مقاومت ایران، شیرازه وزارت جنگ آمریکا از هم گسیخته است.
فشار بر ترامپ در روز پنجاه و ششم جنگ، به خاطر طولانی شدن جنگ بیشتر شده و او با فحاشی جواب خبرنگاران را میدهد. با وجود این واقعیت، وزیر جنگ وامانده آمریکا ادعا کرد عجلهای برای پایان جنگ ندارد(!)
اقتدار ایران در تنگه هرمز و شلیک ترامپ به پای خود
دیروز نیویورک تایمز گزارش داد: ایران بار دیگر، کنترل بر کشتیرانی در تنگه هرمز را تشدید کرده و تردد تقریباً متوقف شده است. ایران به دو کشتی حمله کرد. در مقابل، از زمان آغاز جنگ، بیش از ۳۰۰ کشتی مرتبط با ایران از این تنگه عبور کردهاند. تعداد عبور روزانه که پیش از جنگ بیش از ۱۲۰ کشتی بود، به تنها چند کشتی سقوط کرده است.
در ارزیابی این وضعیت، مکگورک، تحلیلگر سیانان تأکید کرد: «آمریکا، بنادر ایران را محاصره کرده و ایران هم، جهان را محاصره کرده است. در حال حاضر هیچچیز واقعاً از تنگه هرمز عبور نمیکند، مگر اینکه کشتیهای ایرانی از محاصره ما عبور کنند».
خوان کول، استاد دانشگاه میشیگان هم خاطرنشان کرد: تهدیدهای ترامپ شکست خورد. او در موقعیت بسیار دشواری قرار دارد؛ چون لفاظیها و تهدیدهایش کارساز نبودهاند. محاصرهای که اعمال کرده، احتمالاً بیش از آنکه به ایران آسیب بزند، به غرب لطمه میزند.
تاکر کارلسون مجری سابق فاکسنیوز و از حامیان پیشین ترامپ هم گفت: جنگ نهتنها به تضعیف ایران منجر نشد، بلکه باعث تقویت و افزایش توان آن برای تهدید یکی از شاهرگهای اقتصادی جهان شد.
انبیسی نیوز هم در این زمینه تأکید کرد: ترامپ با ایرانی روبهرو شده که به طور فزایندهای صبور است. این جنگ با وجود ترورها و بمبارانها، به نفع ایران است. هزینههای سیاسی در آمریکا در حال افزایش است. اکثریت رأیدهندگان از عملکرد ترامپ ناراضی هستند و دو سوم آنها از مدیریت جنگ ناراضیاند. ترامپ چندین بار، ضربالاجل تعیین و تمدید کرده است. ایران همچنان کنترل تنگه هرمز را حفظ کرده است.
طولانی شدن جنگ دولت ترامپ را از پا در میآورد
در این وضعیت، دولت آمریکا از سوی افکار عمومی خود بهشدت تحت فشار است تا جنگ پرهزینه و بیفایده را تمام کند. دیروز، خبرنگاری از ترامپ پرسید «به مردم آمریکا که میپرسند جنگ چقدر دیگر طول خواهد کشید، چه میگویید؟ واضح است که میدانید قیمت بنزین بالاتر رفته است». و او با کلافگی جواب داد: تو چقدر بیشرفی. آیا آنچه را که من همین الان گفتم شنیدی؟ ویتنام چند سال طول کشید؟
در همین حال، جیدی ونس معاون ترامپ با اذعان به گسترش اعتراضات گفت: «من با آمریکاییهایی که پس از ۲۵ سال درگیر شدن در امور خارجی در خاورمیانه خسته شدهاند همدردی میکنم. نگرانی را درک میکنم، اما تفاوت این است که آن زمان رؤسایجمهور احمق داشتیم»!
با وجود این فضای سنگین مخالفت با طولانی شدن جنگ و بر خلاف اعتراف ونس، پیت هگست وزیر جنگ مدعی شد: ما تمام وقت دنیا را داریم و برای انجام معامله عجلهای نداریم. ایران در موقعیتی قرار دارد که باید به انتخابی عاقلانه بر سر میز مذاکره تن بدهد. زمان به نفع تهران نیست.
او در عین حال با لحنی عصبانی و آمیخته به درماندگی مدعی شد: آمریکا استفاده زیادی از تنگه هرمز نمیکند. اروپاییهای باید برای باز کردن تنگه هرمز وارد عمل شوند. ما روی اروپا حساب نمیکنیم، اما آنها به تنگه هرمز خیلی بیشتر از ما نیاز دارند.
هگست همچنین با لحنی کلافه گفت: زمان مفتخوری به پایان رسیده؛ اعراب و اروپا و متحدان شرق آسیا باید بهای حمایت آمريکايی را بپردازند! اروپا و آسیا دههها از حمایت ما بهرهمند شدهاند. زمان سوار شدن رایگان به پایان رسیده است.
او همچنین درباره توقیف کشتیهای متخلف از سوی ایران مدعی شد «نیروی نظامی ایران به یک گروه دزدان دریایی تبدیل شده»؛ بیآنکه اذعان کند تنگه هرمز، جزو سرزمین و حاکمیت ایران است و راهزن واقعی، آمریکای بیگانه است.
همزمان با لفاظیهای هگست، مایک فرانکن دریاسالار سابق نیروی دریایی آمریکا به طعنه گفت: به ما گفته شده بود که نیروی دریایی ایران غرق شده، نیروی هواییشان نابود شده، مواد شکافتپذیرشان منفجر شده و رهبرانشان کشته شدهاند. با این حال، آنها به شکل جادویی همین امروز صبح ۲ نفتکش را توقیف کردند. دروغ درباره همه چیز.
تلگراف: شیرازه پنتاگون از هم پاشیده است
روزنامه انگلیسی تلگراف هم در گزارش مهمی به فروپاشیدگی شیرازه پنتاگون پرداخت و نوشت: پنتاگون، تحت فشار جنگ با ایران فروپاشیده است. برکناری رئیس نیروی دریایی نشاندهنده ناامیدی ترامپ از ناکامی در پایان دادن به بنبست جاری است. وزارتخانهای که تحت رهبری پیت هگست به هرج و مرج کشیده، گزینههایش رو به پایان است. به گفته افراد مطلع، پنتاگون، در حال از دست دادن ایدههایی برای پایان دادن به درگیری است.
جان فیلان وزیر برکنار شده، ابتدا باور نمیکرد که اخراج شده باشد. ترامپ او را به عنوان یک وفادار و حامی مالی بزرگ برای تغییر نیروی دریایی آورد و شلیک ناگهانی به او در وسط جنگ نامتناسب به نظر میرسید. دلیلی برای برکناری او اعلام نشد، اما افراد مطلع، این اخراج را به تضاد با پیت هگست، نسبت دادند که تلاش کرده پنتاگون را از هرکسی که دشمن میداند پاک کند.
این روزنامه افزود: ظاهر ماجرای جنگ، وحشتناک است. نه تنها کشتیهای ایرانی محاصره را میشکنند و کشتیهای خارجی را توقیف میکنند، بلکه به نظر میرسد نیروی دریایی ترامپ، رهبری خود را از دست میدهد. نتیجه این است که کاخ سفید و پنتاگون در تضاد هستند و گزینهها برای پایان دادن به منازعهای که در بنبست است رو به پایان است. جنگ مدتهاست از چهار تا شش هفته اولیهای که ترامپ پیشبینی کرده بود، گذشته است. تحت رهبری هگست، پنتاگون به پارانویا، هرج و مرج و خیانت فرو رفته است. او در سه هفته، رئیس ستاد ارتش آمریکا، ژنرال رندی جورج، و ژنرال دیوید هودنه را برکنار کرده است. اما اینها آخرین نامها در فهرست پاکسازی هگست هستند. از فوریه ۲۰۲۵، او تعداد بیسابقهای از رهبران ارشد را برکنار کرده است. رفتن فیلان برای خود او گیجکننده است. او روز سهشنبه در کنفرانس نیروی دریایی سخنرانی کرد و با خبرنگاران درباره برنامههایش گفتوگو نمود. ترس و پارانویا در پنتاگون «وارونه» پیت هگست حکمفرماست است.
فشار بنزین و گازوئیل به ترامپ
همزمان با آشفتگی در پنتاگون، نشریه هیل در نظرسنجی تازه دانشگاه کوینیپیاک گزارش داد: ۶۵ درصد از رأیدهندگان آمریکایی، ترامپ را مقصر افزایش قیمت بنزین میدانند.
روزنامه نیورک تایمز هم با بیان اینکه «گازوئیل به مشکل اقتصادی بسیار بزرگتر از بنزین تبدیل شده»، نوشت: جنگ، تأمین گازوئیل، که برای تأمین سوخت کامیونها و تجهیزات سنگین استفاده میشود، را بسیار بیشتر از بنزین، که عمدتاً در خودروهای سواری استفاده میشود، مختل کرده است.
شبکه CBS در گزارش مشابهی گفت: مشکل فقط بنزین نیست، جنگ میتواند قیمت بسیاری از محصولات مشتق از نفت را هم افزایش دهد. بیش از ۶ هزار محصول مصرفی از مشتقات نفت و گاز ساخته میشوند؛ از جمله پوشاک، لوازم آرایشی، اسباببازیها، تجهیزات پزشکی و محصولات پلاستیکی، و افزایش هزینه انرژی و مواد اولیه باعث میشود قیمت این کالاها در سراسر زنجیره تأمین افزایش یابد.
ایران به وضعیت تهدید شدگی برنخواهد گشت
پروفسور رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو درباره رویکرد ایران معتقد است: ترامپ با این حقیقت مواجه شده که ایران وارد بازی نخواهد شد تا با یک حرکت نمایشی، او را از بنبست خارج کند. ایرانیها واقعاً از این وضعیت خسته شدهاند که طی سالیان متمادی، هر زمان اسرائیل و آمریکا اراده کردهاند، رهبرانشان را ترور کرده یا بمب بر سرشان ریختهاند. فشار حداکثری نهتنها ایران را متوقف نکرد، بلکه آن را به سطحی بالاتر از قدرت رساند. ایران از مرحله بقا عبور کرد و به مرحله کوبيدن آمریکا رسید. ترامپ، ما را در تله انداخت و فاجعه ایجاد کرد، ایران نخواهد گذاشت تا ترامپ با ژست آبرودار، در برود.
دکتر نجم علی استاد اقتصاد دانشگاه میشیگان هم معتقد است: بسیاری هنوز معتقدند ترامپ میخواهد جنگ را از سر بگیرد. پاسخ من ساده است. این ایران نبود که بهدنبال آتشبس رفت. این ایران بود که تصمیم گرفت در دور دوم مذاکرات شرکت نکند.
جفری ساکس اقتصاددان و تحلیلگر ارشد آمریکایی درباره محاسبات غلط ترامپ گفت: ترامپ فکر میکرد سناریوی ونزوئلا در مورد ایران هم رخ دهد اما این تصور، فوقالعاده سادهلوحانه بود. پایگاههای نظامی آمریکا در امتداد خلیجفارس همان چیزیاند که واقعاً هستند: آهنربای دردسر، نه وسیلهای برای حفاظت از کسی!
ایران در نبرد فرسایشی دست برتر را دارد
آلن باور جرمشناس و تحلیلگر سیاسی فرانسوی گفت: ترامپ سیاست را به «رئالیتیشوی نظامی» تبدیل کرده است. ترامپ با منطق «سکانسهای تیکتاکی» عمل میکند؛ روشی مبتنی بر شوک رسانهای، تغییر مداوم موضوعات و اشباع افکار عمومی که باعث میشود توجهها از اقدامات واقعی او منحرف شود.
اما شبکه سیانان خاطر نشان کرد: ۵ هفته گذشته چهره واقعی ترامپ را بهعنوان یک «بلوفزن» فاش کرده است. او ۵ بار ضربالاجلهایی را برای ایران تعیین کرده تا یا شروط او را بپذیرند یا با خشم او روبهرو شوند و هر بار، تمدید کرده است، آن هم درحالیکه ایران شروط او را نپذیرفته بود. ترامپ تهدید میکند و سپس عملینکردن آنها را توجیه میکند. یک کشور وجود دارد که دقیقاً میداند ترامپ چقدر بد بلوف زده است: ایران.
سیانان افزود: در حالی که مذاکرات متوقف شده، پرسش این است که کدام طرف میتواند فشارها را طولانیتر تحمل کند، و نشانهها حاکی از آن است که ایران در این نبرد فرسایشی دست برتر را بهدست آورده است.
از سوی دیگر، نشریه فارینپالیسی در تحلیلی قابل تأمل نوشت: رهبر جدید ایران، چیزی را به دست آورده است که ایران هرگز در هیچ مقطعی از پنج دهه تنش اخیر با آمریکا نداشته است. تهران عملاً کنترل تنگه هرمز، مهمترین گلوگاه انرژی جهان و بزرگراه اصلی کود و هلیوم، و یک جزء حیاتی در تولید نیمهرساناها، را در دست دارد.
فرانکو لِنگله تحلیلگر فرانسوی هم درباره عملکرد ترامپ میگوید: ترامپ، تاریخ را میسازد، بیآنکه بداند چه تاریخی را رقم میزند. اما در اصل، باید امور را با نام واقعیشان صدا بزنیم. این، روند افول آمریکا است که جنگ علیه ایران، سرآغاز تثبیت آن خواهد بود.
گاردین: ایران اکنون از همیشه بانفوذتر است
در تحلیل دیگری، روزنامه گاردین تأکید کرد: ایران درباره یک راهبرد واحد، متحد شده و این، با ادعاهای ترامپ مبنی بر وجود تفرقه در ایران در تضاد است. جنگ ترامپ به شکلی خیرهکننده به ضرر خودش تمام شد: ایران اکنون از هر زمان دیگری نفوذ بیشتری دارد. این جنگ به طرز فاجعهباری نتیجه معکوس داده: ایران از همیشه تأثیرگذارتر و با نفوذتر است. جنگ علیه ایران، به عنوان یک اشتباه استراتژیک بزرگ در یادها خواهد ماند که منطقه را دگرگون کرد. جنگ، جایگاه آمریکا را در جهان تضعیف کرده و به اهداف اصلی آن دست نیافته است. برعکس، با وارد کردن درد اقتصادی فراتر از منطقه، ایران نشان داده است که تسلط بر تنگه هرمز، قویترین بازدارندگیاش است. کنترل تنگه در سالهای آینده قدرتمندترین منبع اهرم تهران خواهد بود. و این استراتژی محدود به هرمز نیست. سپاه پاسداران با تکیه بر متحدان خود در یمن توانایی خود را برای تهدید تنگه باب المندب در نوک جنوبی دریای سرخ – نقطه گلوگاهی که حدود ۸درصد تجارت جهانی و بخش قابل توجهی از محمولههای انرژی و مواد شیمیایی جهان از آن عبور میکند– نشان داد. چشمانداز اختلال در هر دو تنگه هرمز و باب المندب، شوک دوگانهای به اقتصاد جهانی خواهد بود.
اثر بلندمدت جنگ میتواند ایرانی جسورتر، قویتر و قاطعتر باشد. یکی از پیامدهای مهم، تغییر در دکترین تهران است. به جای تکیه بر احتیاط و بازدارندگی، ایران احتمالاً رویکردی چندجبههای اتخاذ خواهد کرد، هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی و امنیتی گستردهتر دشمنان. جنگ، ظهور قدرت منطقهای قاطعتر را تسریع کرده است.
نسل جدید افسران در سپاه به نظر میرسد درس مهمی گرفتهاند: خویشتنداری، آسیبپذیری را دعوت میکند. ترور رهبران ارشد نظامی و دانشمندان هستهای توسط آمریکا و اسرائیل و حملات مستقیم به خاک ایران، این تصور را تقویت کرد که موضع دفاعی دیگر امنیت را تضمین نمیکند. ترامپ بارها ادعا کرده که تغییر رژیم را به دست آورده است. به نوعی، او این کار را کرده، اما برعکس. و به جای تضعیف رژیم، آن را تقویت کرده است. نتیجه نه شورش، بلکه یک پویایی آشنای جنگی بود: گردهمایی حول پرچم. ناکامی ترامپ، بازتاب الگوی گستردهتری از محاسبات نادرست استراتژیک و غرور امپریالیستی بود.
برگ برنده در دستان ایران است
روزنامه انگلیسی تلگراف، با اشاره به این واقعیت که «ایران، برگ برنده را در بحران انرژی در اختیار دارد»، نوشت: تمام کاری که تهران باید انجام دهد این است که فقط چند ماه دیگر دوام بیاورد و منتظر بماند تا کمبود نفت، اثر خود را نشان دهد. هر روزی که رویارویی در خلیجفارس ادامه پیدا میکند، جهان از یکهشتم عرضه نفت محروم میشود و بیشتر در ذخایر رو به پایان فرو میرود. درصورت مقاومت ایران، رسیدن به بنزین ۸ دلاری و سهمیهبندی آن تا زمان انتخابات کنگره آمریکا دور از ذهن نیست.
همچنین در سالگرد سرشکستگی آمریکا در عملیات طبس، آرون دیوید میلر مذاکرهکننده ارشد سابق آمریکا نوشت: ایران، یک رئیسجمهور (آمریکا) را با بحران گروگانگیری ۱۹80-۱۹79 تحقیر کرد؛ اکنون نیز رئیسجمهوری دیگر را با استفاده از جغرافیا (تنگه هرمز) در جنگی که ترامپ آغاز کرد، به گروگان گرفته است.
به آلمان فشار آمد، وعده رفع تحریم داد!
همزمان با استیصال آمریکا، صدراعظم آلمان، گفت: اتحادیه اروپا در صورت دستیابی به یک توافق جامع، مایل است بهتدریج تحریمها علیه ایران را کاهش دهد. مرتس گفت: «کاهش تحریمها میتواند بخشی از یک روند باشد. این بخشی از کمکی است که ما میتوانیم برای پیشبرد روند انجام دهیم و امیدواریم به یک آتشبس پایدار منجر شود.»
دویچه وله هم گفت: دولت آلمان اعلام کرده که آماده است در صورت دستیابی به یک توافق جامع برای بازگشایی تنگه هرمز، همراه با شرکای خود به طور تدریجی برخی تحریمها علیه ایران را کاهش دهد.
تغییر لحن مقام آلمانی در حالی است که تروئیکای اروپایی سال گذشته خباثت را به اوج رساندند و ضمن حمایت از شرارت اسرائیل و آمریکا در جنگ 12 روزه، (و با وجود نقض تعهدات برجامی) اقدام به فعال کردن اهرم منسوخ اسنپ بک کردند.