با ورود جنگ به روز شصتم، هذیانگویی ترامپ شدت گرفته است. آنگونه که رسانهها گزارش میکنند او از ابعاد مختلف تحت فشار ناشی از شکست در جنگ با ایران است. به همین علت هم آرزوهای ناکام خود را که قبلاً به عنوان خبر مطرح کرده، حالا با ادبیات دستمالی شدهتری بازگو میکند. مانند توئیت دیروز که نوشت: «ایران به ما اطلاع داده است که در وضعیت فروپاشی قرار دارد. آنها میخواهند ما هرچه سریعتر تنگه هرمز را باز کنیم».
این مهملگویی در حالی است که او با حالتی درمانده و عصبانی و فحاشی، خطاب به ایران گفته است: اون تنگه لعنتی رو باز کنید! او جنگ را با توهم پیروزی سه روزه آغاز کرد اما بلافاصله در تله تنگه هرمز افتاد و به شکل بیسابقهای تحقیر شد. در حالی که دو ماه از جنگ میگذرد شیرازه امور در پنتاگون و دولت ترامپ از هم پاشیده است. از وزیر نیروی دریایی تا رئیس ستاد مشترک نیروی زمینی ارتش به خاطر حماقت ترامپ در جنگ مقصر وانمود و اخراج شدهاند. دویست هواپیما و پهپاد گران قیمت آمریکا به علاوه 13 پایگاهش در منطقه نابود شدهاند و ایران و متحدانش تهدید میکنند که علاوهبر تنگه هرمز، آماده انسداد تنگه بابالمندب هستند.
دیروز اعلام شد که قیمت نفت برنت دوباره افزایشی شده و از ۱۱۱ دلار گذشته است. کشورهای مختلف حتی نزدیکترین متحدان آمریکا در اروپا، ترامپ را به خاطر سردرگمی در جنگی پر هزینه سرزنش میکنند. کار به جایی رسیده که صدراعظم منفعل آلمان تأکید کرد ایران در حال تحقیر آمریکاست و بسیار فراتر از تصور ظاهر شده و ترامپ بدون هیچ راهبردی روشن برای ورود و خروج، جنگ را به راه انداخته است. شورای روابط خارجی آمریکا در مقالهای انتقادی و هشدارآمیز تصریح کرده است: ما در لحظه خودکشی ابرقدرت هستیم.
آتلانتیک: ترامپ مستأصل است
نشریه آتلانتیک درباره پریشانحالی و هذیانگویی روزانه ترامپ نوشت: او تا وقتی حالش خوب نشده، به پستگذاشتن در شبکههای اجتماعی ادامه میدهد. مطالبی که درباره ایران منتشر میکند، بهنظر از سر استیصال اوست. ترامپ در تلهای گرفتار شده که در آن قدرت واقعی به بنبست خورده و تنها ابزاری که برای او باقی مانده، انتشار رگباری مطالب در شبکههای اجتماعی است. ترامپ تصور میکند که اگر به اندازه کافی درباره «پیروزی» و «قدرت» بنویسد، واقعیت بنزین ۶ دلاری و شکست مذاکرات از ذهن مردم پاک خواهد شد.
آتلانتیک در تحلیل دیگر خبر داد: جیدی ونس، معاون ترامپ بهطور خصوصی درباره تصویر پنتاگون از جنگ در ایران، بهویژه ادعاهایی که میگوید ذخایر تسلیحاتی آمریکا قوی باقی ماندهاند، تردید دارد. او نگران است که مهمات کلیدی ممکن است درحال تمامشدن باشد، که این میتواند آمادگی آمریکا برای درگیریهای دیگر را تضعیف کند. ارزیابیها نشان میدهد که ایران هنوز بخش زیادی از توان نظامی خود را حفظ کرده و نیروهای آمریکایی بخش قابلتوجهی از تسلیحات حیاتی را استفاده کردهاند. ونس از متهم کردن مستقیم رهبران پنتاگون به گمراه کردن رئیسجمهور خودداری کرده اما همچنان برای ارزیابیهای دقیقتر فشار میآورد. دو مقام ارشد دولت گفتند که معاون رئیسجمهور، صحت اطلاعات ارائهشده از سوی پنتاگون را زیر سؤال برده است. او نگرانیهای خود را درباره در دسترس نبودن سامانههای موشکی را با ترامپ مطرح کرده است. پیامدهای کاهش چشمگیر ذخایر مهماتی بهطور بالقوه مهم است: نیروهای آمریکایی برای دفاع از تایوان در برابر چین، کره جنوبی در برابر کره شمالی و اروپا در برابر روسیه، باید از همین ذخایر استفاده کنند.
آمریکا هزینه گزاف داد اما به هدف نرسید
از طرف دیگر، روزنامه نیویورک تایمز به نقل از مقامهای مطلع گزارش داد: دولت ترامپ نگران است که پذیرش پیشنهاد ایران، نشانه ناکامی در جنگ و واداشتن تهران به توافق هستهای باشد. پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در داخل دولت آمریکا موضوع بحثی داغ و جدی بوده بر سر این موضوع که آیا ایالات متحده اهرم فشار بیشتری دارد یا ایران و کدام کشور برای تحمل سختی ناشی از بسته شدن این آبراه، موقعیت بهتری دارد. جنگ نتوانسته به هدف اصلی خود یعنی افزایش فشار بر تهران برای توافق بر سر برنامه غنیسازیاش دست یابد.
نیویورک تایمز همچنین خبرداد که: ترامپ با توجه به آسیبهای گسترده و بیسابقه به نهادهای عمومی و خصوصی، سنتهای دموکراتیک، سیستم قضائی و دانشگاهها و همچنین روابط با متحدان در جهان، بدترین رئیسجمهور تاریخ آمریکا است. ما تا مدتی بسیار طولانی هزینه جنگ با ایران را خواهیم پرداخت. هزینههای آمریکا در جنگ ایران بسیار بیشتر از نبردهای میدانی به طول خواهد انجامید. جنگهایی که آمریکا اغلب خود را درگیر آنها میبیند؛ شروعی آسان و پایانی دشوار دارد. خطر بالایی وجود دارد که افکار عمومی متوجه نشوند هزینه درگیری با ایران چقدر خواهد بود. این بار مالی برای سالها باقی میماند.
رکورد نارضایتی از ترامپ هر روز بیشتر میشود
همزمان با تشدید اعتراضات علیه جنگ افروزی و خودکامگی ترامپ، شبکه ABC گزارش داد: اکثر آمریکاییها میگویند جنگ علیه ایران توجیه کافی نداشته است. ۶۳ درصد از مردم معتقدند که حملات به ایران توجیه کافی نداشته و تنها ۲۶ درصد میگویند اقدام نظامی آمریکا در ایران درست بوده است.
نشریه نیوزویک هم در اینباره مینویسد: نارضایتی از ترامپ به رکورد جدیدی رسید. براساس نتایج میانگین نظرسنجیهای نیویورک تایمز، نرخ نارضایتی از عملکرد ترامپ به ۵۸ درصد افزایش یافته در حالی که این میزان از نارضایتی در سال گذشته ۴۳ درصد بوده است. بخش بزرگی از «رأیدهندگان مستقل» که در انتخابات ۲۰۲۴ به او اعتماد کرده بودند، اکنون به دلیل هزینههای جنگ از او رویگردان شدهاند. مسئله مهم، نارضایتی در میان بخشهایی از پایگاه اصلی ترامپ است. این گروه احساس میکنند ترامپ منافع آنها را فدای یک «جنگ ابدی» دیگر کرده است.
روزنامه انگلیسی دیلیمیل هم با اشاره به نظرسنجیها نوشت: وزیر جنگ ترامپ، منفورترین عضو دولت از دید مردم آمریکا شناخته شد. طبق نظرسنجی مشترک دیلیمیل/جیال پارتنرز، پیت هگست با تنها ۳۲ درصد موافقت، کمترین مقبولیت را در میان اعضای کابینه ترامپ بهدست آورد. جنگ ایران و پیامدهای آن بر افکار عمومی آمریکا تأثیر گذاشته و نارضایتی از عملکرد هگست افزایش یافته است. برخی گزارشها از احتمال تغییر وزیر جنگ خبر میدهند.
بازندگان نهائی: اسرائیل و آمریکا
در ارزیابیهای مربوط به طرف پیروز میدان، میدلایست آی مانند اغلب تحلیلگران معتقد است: در جنگ علیه ایران، اسرائیل و آمریکا بازندگان نهائی هستند. به نظر میرسد کارزاری که هدف آن تضعیف یا بیثبات کردن دولت تهران بود، نتیجهای کاملاًً معکوس داشته است. فشارهای نظامی و اقتصادی نه تنها باعث فروپاشی داخلی ایران نشد، بلکه منجر به وفاق ملی و تمرکز قدرت بیسابقه در تهران گشته است. تهدید خارجی باعث شد تا شکافهای سیاسی داخلی به حاشیه رفته و ساختار قدرت برای مقابله با بحران، منسجمتر و چابکتر عمل کند. اسرائیل در این درگیری به بازنده بزرگ تبدیل شده است؛ زیرا از یک سو نتوانسته تهدیدات منطقهای را از بین ببرد و از سوی دیگر، به دلیل طولانی شدن جنگ و بحرانهای انسانی، حمایت افکار عمومی جهانی و حتی بخشی از نخبگان واشنگتن را از دست داده است. آمریکا هم بازنده است چرا که ثابت شد قدرت نظامیِ کلاسیکش در برابر «جنگهای نامتقارن و ارزانقیمت» ایران کارایی لازم را ندارد.
در شرایط برافروختگی عمومی علیه جنگ احمقانه و بیدستاورد اما پر هزینه، «جان کریاک»و افسر سابق سیا درباره ریشه و خاستگاه جنگ گفت: تمامی نهادهای اطلاعاتی آمریکا تأیید کرده بودند ایران برنامهای برای توسعه سلاح هستهای ندارد، اما با این وجود واشنگتن به ایران حمله کرد. جنگ علیه ایران در راستای منافع اسرائیل بود. جنگ ایران که با تحریک اسرائیل آغاز شد، تهدیدی برای پایان دادن به حرفه سیاسی «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکاست.
کابوسی که ترامپ برای اروپا ساخت
در این میان، همزمان با زاویه گرفتن متحدان سنتی آمریکا، نشریه پولیتیکو مینویسد: تقابل دونالد ترامپ با ایران، در حال تبدیل شدن به یک کابوس سیاسی برای اروپا است. بحرانی که با افزایش قیمت انرژی، کاهش رشد اقتصادی و ناتوانی دولتها در حمایت از شهروندان، میتواند موقعیت جریانهای میانهرو طرفدار اتحادیه اروپا را تضعیف کند.
شبکه آلمانی «اِی آر دی» در گزارشی تصریح کرد: ایرانیها محدودیتهای قدرت آمریکا را در جهان ژئوپلیتیک امروز به تصویر کشیدند. در واقع زیرساختهای عربستان، قطر و امارات تنها به این دلیل که آمریکاییها در آنجا پایگاه دارند، توسط ایران تخریب شد، این دقیقاً نقطه مقابل یک «پیمان دفاعی» است.
دولت انگلیس با وجود همکاری پنهان با ترامپ در جنگ، در فضای عمومی با این جنگ مخالفت میکند. نخستوزیر انگلیس به شهروندان هشدار داد که ممکن است با ماهها افزایش هزینههای انرژی، مواد غذایی و بلیط هواپیما مواجه شوند. در پی نگرانی انگلیس از کمبود عرضه، دولت این کشور مجبور شده که برنامهریزیهای اضطراری خود را افزایش دهد. کییر استارمر از انگلیسیها خواست که بیش از حد نگران تأثیر جنگ روی اقتصاد نباشند؛ هرچند که ممکن است آنها ناچار شوند عاداتشان در خرید یا برنامهریزی تعطیلات را تغییر دهند.
ایران متحد است اما ترامپ گرفتار اعتراضات داخلی است
در همین حال، نشریه فارین پالیسی تأکید کرد: پیروز نهائی جنگ طرفی است که تابآوری بیشتری مقابل دردهای معیشتی داشته باشد. در این جنگ فرسایشی، سلاح اصلی ایران «تنگه هرمز» است و تهران قیمت نفت را به ابزاری برای شکنجه اقتصادی دولت ترامپ تبدیل کرده است. در مقابل، ترامپ سعی دارد با تشدید محاصره دریایی و بانکی، ایران را به نقطه انفجار داخلی برساند. اما این بار، به دلیل پیوند ایران با سیستمهای مالی غیردلاری، تأثیر این سلاح نسبت به دورههای قبل کمتر شده است. پیروز نهائی کسی نیست که قدرت نظامی بیشتری دارد، بلکه کسی است که «آستانه تحمل درد» بالاتری دارد. در حالی که حاکمیت ایران در این جنگ اقتصادی به یک وحدت استراتژیک رسیده، ترامپ با نارضایتی فزاینده در داخل آمریکا روبهروست.
معاون سابق موساد: اسرائیل مقابل ایران شکست خورد
در رژیم صهیونیستی، نتانیاهو با اعتراضات فزاینده مواجه است. مئیر جاودانفر، تحلیلگر صهیونیست شبکه اینترنشنال میگوید: در حال حاضر نتانیاهو با چالشهای متعددی روبهروست و مردم اسرائیل هم بهخاطر گرانیهای سرسامآور و مسایل امنیتی، نارضایتی زیادی دارند.
روزنامه لسآنجلس تایمز با اشاره به ناکامی نخستوزیر رژیم صهیونیستی نوشت: با تحقق نیافتن اهداف جنگ ایران، نتانیاهو در آستانه انتخابات با خشم عمومی روبهرو است. پس از ماهها درگیری، هیچکدام از وعدههای نتانیاهو محقق نشده است: نه نفوذ منطقهای ایران از بین رفته، نه تهدیدات موشکی متوقف شده و نه امنیت پایداری برقرار شده است. این شکست، بزرگترین نقطه ضعف او در برابر رقبای سیاسیاش شده است.
از طرف دیگر، «اودی لوویلا»، معاون سابق رئیس موساد و مسئول عملیات ویژه این سازمان تأکید کرد: اسرائیل در سطح استراتژیک در برابر ایران شکست خورد. ایرانیها هرگز تسلیم نمیشوند و پرچم سفید بالا نخواهند برد. طرح موساد که قرار بود با حمله گروههای تجزیهطلب کُرد از عراق آغاز شود، شکست خورد. من به مسئله هرمز که نگاه میکنم چطور وسط این جنگ ناگهان مثل یک عنصر غافلگیرکننده ظاهر شد، یا همچنین غافلگیر شدیم وقتی دیدیم که ۴۴۰ کیلوگرم مواد هستهای باقیمانده در ایران را نمیتوانیم استخراج کنیم. اینها اشتباهات استراتژیک و راهبردی ما بودند.
ایران، برنده قطعی جنگ با مستعمره آمریکایی اسرائیل
آلون میزراحی، یهودی ساکن خارج از سرزمینهای اشغالی و منتقد رژیم صهیونیستی هم در تحلیلی نوشت: بگذارید برای همه روشن کنم که من معتقدم شانس توافق در خلیجفارس صفر درصد و احتمال از سرگیری جنگ صد درصد است. این تأخیر فنی است و هیچ ارتباطی با مذاکرات (که کاملاًً جعلی هستند) ندارد. اسرائیل (و اقمار آن، ایالات متحده) منتظر رهگیرها و یا بمبهای پیشرفته یا چیزی شبیه به آن هستند. به محض اینکه آنچه را که فکر میکنند برای شروع مجدد جنگ نیاز دارند، به دست آورند، جنگ دوباره آغاز خواهد شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده نیست، او یک بازیگر اجیر شده است. ایالات متحده منحصراً توسط لابی اسرائیل اداره میشود. او در هر نوبت طبق دستور عمل خواهد کرد. آمریکا، مستعمره اسرائیل است. سکوت و آرامش جعلی، هیچ معنایی ندارد. هدف این است که ما و اقتصاد جهانی و ایران را فریب دهند و بازار سهام آمریکا را که زیربنای کل فانتزی آمریکایی است، تقویت کنند. ایران، برنده قطعی این ماجرا است و خواهد بود. اسرائیل و دستنشاندهاش، آمریکا، انرژی، مهارت یا قدرت لازم برای به چالش کشیدن ایران را ندارند. و این موضوع تا جایی که من میتوانم واضح است.
لحظه خودکشی ابرقدرت
شورای روابط خارجی آمریکا هم با اشاره به ناکامی و سرشکستگی واشنگتن در جنگ علیه ایران خاطر نشان کرده است: ما در لحظه خودکشی ابرقدرت هستیم. انتخاب میکنیم که بسیار کمتر از آنچه میتوانیم باشیم، قدرتمند باشیم. ما این را انتخاب میکنیم، درست است؟ و این عنصر انتخاب در خودکشی است. و سپس اصل کاری که ما انجام میدهیم این است که در حوزههای مختلف- بلندمدت، کوتاهمدت، اخلاقی، استراتژیک- خودمان را از دیگران جدا میکنیم... ما این کار را در آموزش انجام میدهیم. ما این کار را در تحقیقات انجام میدهیم. ما این کار را به روشی که در جنگ میجنگیم انجام میدهیم. ما این کار را در اقتصاد انجام میدهیم.
لفاظی بیهوده است آمریکا باید تسلیم شروط ایران شود
همچنین اِریک هم، تحلیلگر آمریکایی در گفتوگو با بیبیسی تأکید کرد: تمام اهرمهای قدرت در دست ایران است و آنها کوتاه نمیآیند. آمریکا باید به خواستههای تهران تن بدهد. ترامپ تلاش میکند خود را پیروز جنگ با ایران معرفی کند، اما این لفاظیها نمیتواند او را به چنین هدفی برساند. متأسفانه همه اهرمها، بهویژه تنگه هرمز، در دست ایران است و آمریکا باید به خواستههای آن تن بدهد. ترامپ بهلحاظ سیاسی و حتی جهانی، منزوی شده و در عمل، کل سامانه دیپلماتیک آمریکا را از قدرت و معنای خودش تهی کرده است.
از طرف دیگر، آرون دیوید میلر مذاکرهکننده ارشد و سابق آمریکایی گفت: پذیرش این واقعیت که ایران پیروز میشود، سخت است. این بهای جنگی است که بد اندیشیده شده است. اگر ایران حاضر باشد تنگهها را به وضعیت قبل از جنگ برگرداند، ترامپ باید محاصره را بردارد. در غیر این صورت، نه راه فراری وجود دارد و نه فرصتی برای پیشرفت در بحث هستهای. پذیرش این واقعیت که ایران پیروز میشود، سخت است. اما این بهای جنگی است که بد محاسبه شده است.