سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به خبرنگار خارجی که پرسید با توجه به اینکه آمریکا ابرقدرت است، چه ابزاری برای مقابله با آن دارید و چرا کوتاه نمیآیید؟ با قاطعیت و صلابت پاسخ داد: «ما هم ابرقدرتیم».
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه
(14 اردیبهشت ماه) در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.
بقائی در این جلسه ضمن تشریح خسارات سنگین انسانی و زیرساختی ناشی از حملات اخیر آمریکا، در واکنشی تاریخی به پرسش یک خبرنگار که با لحنی مرعوبانه از ایالات متحده به عنوان تنها ابرقدرت یاد کرده بود، با صلابتی تاملبرانگیز اعلام کرد: «ما هم یک ابرقدرتیم.»
روایت حماسه معلمان میناب
سخنگوی دستگاه دیپلماسی سخنان خود را با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای مظلوم مدرسه میناب آغاز کرد؛ حادثهای که به گفته او قلب ملت ایران را جریحهدار کرده است. بقائی حادثه نهم اسفندماه را یک لکه ننگ ابدی بر پیشانی مدعیان حقوق بشر دانست و اظهار داشت: تاریخ ایران هرگز جنایتی که در میناب رخ داد را فراموش نخواهد کرد. این حادثه نمونهای اعلا از کینهتوزی ریشهدار و خوی تجاوزگری ایالات متحده علیه ملت بزرگ ایران است. معلمان ما در میناب، مفهوم والای ایستادگی، وطنپرستی و ایثار را نه با گچ و بر روی تختهسیاه، بلکه با نثار خون پاک خود در زیر آوار ناشی از موشکهای اهدایی آمریکا نوشتند. آنها ثابت کردند که تعلیم و تربیت در ایران، با رگ و پیِ استقلالطلبی گره خورده است.
وی در ادامه با ارائه آماری تکاندهنده از خسارات وارده به بخش تعلیم و تربیت کشور در طول تجاوز ۴۰ روزه اخیر، عمق فاجعه انسانی را اینگونه ترسیم کرد: در این مدت ۱۸۴ دانشآموز بیگناه و ۳۶ معلم فداکار به شهادت رسیدهاند. همچنین حدود ۶۵۰ واحد آموزشی و مدرسه در ۱۷ استان کشور بهصورت جزئی یا کلی تخریب شدهاند. بقائی تاکید کرد: این آمار جدای از حملات هدفمند به دانشگاهها، مراکز علمی برتر و پارکهای فناوری است که نشاندهنده هراس دشمن از رشد علمی ایران است.
توصیه راهبردی به قاره سبز
در بخش دیگری از این نشست، بقائی به تحلیل شکافهای عمیق ایجاد شده در جبهه غرب و سردرگمی متحدان سنتی واشنگتن پرداخت. وی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر کاهش نیروهای نظامی آمریکا در برخی کشورهای اروپایی، این موضوع را نتیجه منطقی بنبست راهبردی ایالات متحده دانست و گفت: اقدام نسنجیده و غیرقانونی آمریکا در تعرض به خاک ایران، پیامدهای دیپلماتیک بسیار گستردهای داشته است که یکی از بارزترین آنها ایجاد شکاف در جبهه متحدان سابق آمریکا است. کشورهای اروپایی اکنون به خوبی درک کردهاند که این تجاوز نه تنها هیچ مبنای حقوقی نداشته، بلکه هزینههای امنیتی و اقتصادی سنگینی را به اروپا تحمیل کرده است.
بقائی با اشاره به ناراحتی مقامات واشنگتن از مواضع اخیر آلمان مبنی بر بیبرنامگی آمریکا در ورود به این تنش، افزود: زمان آن رسیده که کشورهای اروپایی با شجاعت در برابر سیاستهای غلط آمریکا بایستند و رویکرد مستقلانهای در قبال تحولات غرب آسیا و موضوعات مرتبط با ایران اتخاذ کنند. ما تمام کشورهایی را که با مشارکت فعال یا حتی مماشات، راه را برای این تجاوز هموار کردند، مسئول میدانیم و باید پاسخگوی افکار عمومی جهان باشند.
امنیت تنگه هرمز؛ حاکمیت ایران غیرقابل مذاکره است
موضوع امنیت انرژی و کنترل آبراه استراتژیک تنگه هرمز، بخش قابل توجهی از پرسش و پاسخها را به خود اختصاص داد. بقائی در واکنش به ادعاهای مقامات آمریکایی درباره «آزادسازی» این تنگه، پاسخ را به میدان نبرد ارجاع داد و خاطرنشان کرد: «بیانیه فرماندهی خاتمالانبیا که صادر شد، موضع رسمی و مقتدرانه ماست. کسانی که مسئول حفاظت از مرزهای آبی هستند، هم آمادگی کامل دارند و هم به خوبی میدانند چگونه از امنیت ملی و منافع حیاتی ایران
دفاع کنند.
وی با تاکید بر اینکه ایران همواره نگهبان اصلی و تاریخی امنیت این آبراه بوده، خاطرنشان کرد: تنگه هرمز تا پیش از 9 اسفندماه و شروع تجاوزات، امنترین مسیر برای تجارت جهانی بود. ناامنی فعلی نتیجه مستقیم دزدیهای دریایی، تعرضات نظامی و رفتارهای تحریکآمیز آمریکا و رژیم صهیونیستی است. صاحبان کشتیها و شرکتهای بزرگ کشتیرانی به خوبی میدانند که تضمین امنیت تردد آنها، منحصراً مستلزم هماهنگی با مراجع ذیصلاح جمهوری اسلامی ایران
است.
تشریح وضعیت
طرح ۱۴بندی ایران
سخنگوی وزارت خارجه درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات غیرمستقیم با واشنگتن، از دریافت پاسخ طرف آمریکایی از طریق میانجیگری دولت پاکستان خبر داد. وی ضمن خودداری از افشای جزئیات به دلیل حساسیت بررسیهای فنی، گفت: ما با طرفی مواجهیم که به زیادهخواهی عادت کرده و مدام دیدگاههای خود را تغییر میدهد. این رفتارهای متناقض و مطالبات نامعقول، هرگونه روند دیپلماتیک سازنده را با اخلال جدی مواجه میکند.
بقائی همچنین گمانهزنیهای رسانهای درخصوص جزئیات هستهای این طرح، از جمله بحث غنیسازی و انتقال مواد را رد کرد و اظهار داشت: بسیاری از این موارد تکرار مباحث دورههای قبلی است که به نتیجه نرسیدند چون آمریکا اجازه نداد فرآیندهای سال گذشته به ثمر برسد. در این مرحله، اولویت مطلق و تنها موضوع بحث ما، توقف کامل و بیقید و شرط جنگ است. تصمیمگیری درباره گامهای بعدی تنها پس از پایان تجاوزات میسر خواهد بود.
پاسخ محکم بقائی:
ما هم یک ابرقدرتیم
نقطه عطف این نشست خبری که بازتاب وسیعی در رسانههای بینالمللی داشت، زمانی رقم خورد که یکی از خبرنگاران با اشاره به قدرت نظامی و اقتصادی ایالات متحده، پرسید: «وقتی با یک ابرقدرت طرف هستیم، چرا ایران کنار نمیکشد؟»
اسماعیل بقائی با صلابتی که نشاندهنده اعتماد به نفس ملی و تغییر توازن قدرت در جهان بود، در پاسخی کوتاه و قاطع گفت: «ما هم یک ابرقدرتیم.»
وی در تبیین این موضع تاکید کرد: قدرت یک کشور تنها در بودجه نظامی یا تسلیحات اتمی خلاصه نمیشود، بلکه اراده یک ملت، حقانیت در مطالبات و توانایی دفاع از حریم ملی در برابر بزرگترین ارتشهای جهان، معرف ابرقدرت بودن در دنیای امروز است. وی افزود: وزارت امور خارجه با پشتوانه همین قدرت ملی و با اعتماد به نفس کامل، برای استیفای حقوق ملت ایران از تمامی ابزارها از جمله دیپلماسی مقتدرانه استفاده خواهد کرد.
رصد دقیق رفتارهای امارات
و هشدار درباره نزدیکی
به رژیم صهیونیستی
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه به رفتارهای غیرسازنده برخی کشورهای منطقه از جمله امارات متحده عربی پرداخت. وی با انتقاد از خروج احتمالی این کشور از اوپک و گزارشهای مربوط به خرید تسلیحات از رژیم صهیونیستی، تصریح کرد: همکاری با رژیمی که سابقه آن در ناامنسازی منطقه بر همگان روشن است، هیچ امنیتی برای هیچ کشوری به ارمغان نخواهد آورد. ما رفتارهای امارات در همراهی با طرفهای متجاوز را با دقت و حساسیت رصد میکنیم.
بقائی همچنین به برخورد نامناسب با اتباع ایرانی در دبی اشاره کرد و گفت: ایرانیان نقش کلیدی در شکوفایی اقتصاد دبی داشتهاند. تبدیل کردن شهروندان به اهرمی برای فشار سیاسی، اقدامی غیراخلاقی و ناقض حقوق بشر است. مطالبه جدی ما از دولت امارات، تجدیدنظر در این رفتارها و رعایت حسن همجواری است؛ چرا که در نهایت این همسایگان هستند که برای هم میمانند.
برای احقاق حقوقمان تنها
به قدرت خودمان متکی هستیم
در پاسخ به سؤالی درباره نقشآفرینی روسیه و چین در توافقات احتمالی، بقائی به توافقنامههای شراکت راهبردی با این دو قدرت جهانی اشاره کرد و گفت: ما در تماس مستمر با مسکو و پکن هستیم. آنها به عنوان اعضای دائم شورای امنیت نقش مهمی دارند، اما دکترین ما روشن است؛ ما برای احقاق حقوقمان تنها به قدرت خودمان متکی هستیم. البته در صورتی که توافقی حاصل شود، برای ابعاد حقوقی و بینالمللی آن از ظرفیتهای شورای امنیت و کشورهای دوست استفاده خواهیم کرد.
انتقاد از استاندارد دوگانه آژانس و رافائل گروسی
به گزارش فارس، در پایان، بقائی به انتقاد تند از اظهارات اخیر رافائل گروسی پرداخت که رسیدن به توافق را نیازمند اراده سیاسی ایران دانسته بود. وی با بیان اینکه این ادعاها فرافکنی است، گفت: مشکل منحصراً به دلیل عملکرد بسیار مخرب آمریکا است که در میان مذاکرات، بارها مرتکب جنایت تجاوز نظامی شده است. تعجبآور است که مدیرکل آژانس با وجود مشاهده این تناقضات، باز هم ایران را خطاب قرار میدهد. ایران همواره اراده خود را نشان داده و این طرف مقابل است که باید از زیادهخواهی دست
بردارد.
نشست خبری بقائی در ۱۴ اردیبهشت، ترسیمگر سیمای کشوری است که در اوج فشارهای سخت، با تکیه بر اقتدار نظامی و هوشمندی دیپلماتیک، خود را به عنوان قطب جدید قدرت در جهان تثبیت کرده است.
تاکید بر واژه «ابرقدرت» پیامی روشن به جهان بود که ایران ۲۰۲۶، دیگر بازیگری نیست که بتوان با زبان تهدید و زور با آن سخن گفت.