ایران، چین و روسیه، پیشنویس قطعنامه ارائه شده از سوی آمریکا، آلمان، فرانسه و انگلیس را اقدامی سیاسی، غیرسازنده و نامناسب در شرایط حساس کنونی دانستند و هشدار دادند که این قطعنامه میتواند همکاری میان ایران و آژانس را تضعیف کرده و به تلاشهای دیپلماتیک جاری آسیب برساند.
ایران، چین و روسیه در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، با صدور بیانیهای مشترک ضمن مخالفت با تلاش کشورهای غربی برای افزایش فشار بر تهران، تأکید کردند که حلوفصل پرونده هستهای ایران تنها از مسیر گفتوگو و دیپلماسی امکانپذیر است.
سه کشور در این بیانیه اعلام کردند موضوع مربوط به اجرای توافق پادمان ایران در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و قطعنامههای مرتبط شورای امنیت، با توجه به پایان اعتبار مفاد قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در 18 اکتبر 2025، ارتباطی با شرایط کنونی ندارد. ایران، چین و روسیه همچنین تلاش سه کشور اروپایی برای فعالسازی سازوکار موسوم به «مکانیسم ماشه» را از نظر حقوقی فاقد اعتبار و بدون پیامد قانونی دانستند.
در این بیانیه همچنین گزارشهای مدیرکل آژانس درباره اجرای قطعنامه 2231 سیاسی خوانده شده و هشدار داده شد که چنین اقداماتی میتواند روند دستیابی به یک راهحل جامع برای پرونده هستهای ایران را تضعیف کند.
سه کشور بار دیگر بر پایبندی ایران به رژیم عدم اشاعه هستهای به عنوان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای تأکید کرده و حق کشورهای عضو برای توسعه پژوهش، تولید و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را حقی غیرقابل انکار دانستند.
در بخش دیگری از این بیانیه، حملات مکرر به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران و تهدید به ادامه اقدامات نظامی محکوم شده و این اقدامات عاملی در تضعیف نظام عدم اشاعه و ایجاد وضعیتی بیسابقه در تاریخ آژانس توصیف شده است.
ایران، چین و روسیه همچنین پیشنویس قطعنامه ارائهشده از سوی آمریکا، آلمان، فرانسه و انگلیس را اقدامی سیاسی، غیرسازنده و نامناسب در شرایط حساس کنونی دانستند و هشدار دادند که این قطعنامه میتواند همکاری میان ایران و آژانس را تضعیف کرده و به تلاشهای دیپلماتیک جاری آسیب برساند.
به گزارش تسنیم، سه کشور در پایان تأکید کردند دستیابی به راهحلی پایدار برای وضعیت کنونی تنها از طریق توقف فوری و کامل تمامی حملات، رفع تهدیدهای بیشتر و احترام به حقوق مشروع کشورهای عضو، از جمله حق بهرهبرداری صلحآمیز و بدون تبعیض از انرژی هستهای در چارچوب پیمان عدم اشاعه امکانپذیر است.
روسیه: پیش قطعنامه ضدایرانی آمریکا شرمآور است
«میخائیل اولیانوف»، نماینده دائم روسیه در آژانس بینالمللی انرژی در وین، روز چهارشنبه (20 خرداد 1405) در جریان نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشنویس قطعنامه ضدایرانی آمریکا را مایه شرمساری و این وضعیت را مضحکه خواند.
وی هشدار داد که تلاش برای انتقال بار مسئولیت حملات اخیر از متجاوز (آمریکا و رژیم صهیونیستی) به قربانی (ایران)، راه را برای تشدید بیشتر تنش هموار میکند.
نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) روز چهارشنبه ۲۰ خرداد در وین در حالی برگزار شد که تنشها بر سر پیشنویس قطعنامه جدید آمریکا علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران به اوج خود رسیده است.
اولیانوف با تأکید بر این که منشأ اصلی بحران کنونی، حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای تحت نظارت آژانس است، گفت: این یک مضحکه است. متأسفانه، برخی کشورها به جای محکوم کردن متجاوز، سعی دارند در جریان این نشست، مسئولیت را به گردن قربانی بیندازند. آنها میخواهند همه چیز را وارونه نشان دهند.
دیپلمات ارشد روسیه با بیان اینکه ارائه چنین قطعنامهای در شرایطی که حملات همچنان ادامه دارد، کاملاً بیمعنی است، تاکید کرد که غربیها به دنبال سوءاستفاده از شورای حکام برای اهداف سیاسی هستند و این اقدام میتواند اعتبار حقوقی و فنی آژانس را به عنوان یک نهاد تخصصی تضعیف کند.
اولیانوف تصریح کرد که اصرار بر این رویکرد غیرسازنده و تقابلی، نه تنها کمکی به همکاریهای فنی با آژانس نمیکند، بلکه زمینه را برای افزایش تنش و بیثباتی بیشتر در منطقه فراهم میآورد. وی تأکید کرد: مسئولیت تجاوز و پیامدهای آن را نمیتوان از متجاوز به قربانی منتقل کرد.
مقامات ایرانی هم تاکید کردند که رویکرد مداخلهجویانه و قطعنامههای سیاسی علیه برنامه هستهای ایران، خللی در اراده تهران برای ادامه همکاریهای فنی با آژانس ایجاد نخواهد کرد، اما هرگونه اقدام غیرسازنده، پاسخ متناسب ایران را به دنبال خواهد داشت.
قطعنامه پیشنهادی آمریکا در نشست جاری شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، از ایران میخواهد که اطلاعات «دقیق و فوری» درباره تأسیسات هستهای بمباران شده و مواد غنیشده ذخیرهشده در آنها در اختیار آژانس قرار دهد و دسترسی کامل بازرسان برای راستیآزمایی این اطلاعات را فراهم کند.
نکته مهم آنکه متن قطعنامه از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت خودداری کرده، اما راه را برای تشدید اقدامات در آینده باز گذاشته است.
پیامدهای اقتصادی احتمالی از نظر اقتصادی، تشدید تنشهای سیاسی حول برنامه هستهای ایران میتواند پیامدهای جدی برای ثبات منطقه و بازارهای جهانی انرژی به دنبال داشته باشد.
تجربیات گذشته نشان داده است که هرگونه بیثباتی در خلیجفارس، از جمله تهدید تنگه هرمز یا اختلال در مسیرهای کشتیرانی، هزینههای سنگینی را به اقتصاد جهانی تحمیل میکند و امنیت عرضه انرژی را با خطر مواجه میسازد.
در واکنش به قطعنامههای تقابلی مشابه در گذشته، ایران اقداماتی مانند کاهش همکاری با آژانس، افزایش سطح غنیسازی یا وضع عوارض جدید بر کشتیرانی در آبهای استراتژیک منطقه را در دستور کار قرار داده است.
به گزارش فارس، چنین اقداماتی میتواند زنجیره تأمین نفت و کالاهای اساسی را مختل کرده، ریسک ژئوپلیتیک را در بازار نفت افزایش داده و اعتماد سرمایهگذاران بینالمللی به پروژههای انرژی در منطقه را تضعیف کند.