پرسش: آیا با قرآن کریم که مورد اجماع و پذیرش همه مسلمانان جهان می‌باشد می‌توان امامت علی(ع) را به اثبات رساند؟

پاسخ:از آنجا که قرآن کریم مورد اجماع و پذیرش همه مسلمانان جهان می‌باشد، لذا به نظر می‌رسد بهترین راه برای اثبات امامت علی(ع) تمسک به قرآن و روایاتی است که در توضیح آیات مربوطه  از کتب غیرشیعیان نقل شده می‌باشد. البته پرواضح است که انسان باید به دور از تعصب‌های جاهلانه بوده و حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیرعقلانی متوسل نشود و چشم خود را به روی حقیقت نبندد.
آیات اثبات کننده امامت علی(ع)
در قرآن کریم آیات فراوانی وجود دارد که با استفاده از احادیثی که از پیامبر اکرم(ص) در شأن نزول آنها وارد شده است، امامت امام علی(ع) را اثبات می‌نماید.
1- آیه تبلیغ رسالت
خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: ای پیامبر(ص)! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، کاملا‌ (به مردم) برسان. و اگر این کار را نکنی، رسالت او را انجام نداده‌ای. خداوند تو را از (خطرات احتمالی) مردم نگاه می‌دارد، و خداوند جمعیت کافران (لجوج) را هدایت نمی‌کند. (مائده- 67)
خدای متعال پیامبرش را با شدت هرچه تمام‌تر امر فرمود که رسالت خود را ابلاغ نماید و طبق روایات، پیامبر اکرم(ص) به دنبال نزول این آیه در محلی به نام غدیر خم حضرت علی(ع) را به جانشینی خود برگزید و این رسالت را ابلاغ فرمود. این جریان غدیر در سال آخر عمر پیامبراکرم(ص) در حجهًْ‌الوداع اتفاق افتاد و آن حضرت با این بیان آشکار «من کنت مولاه فهذا علی‌ مولاه» هر کس من مولای او هستم، علی(ع) مولای او است.» به امامت علی‌ابن ابی‌طالب(ع) تصریح و رسالت الهی خود را ابلاغ فرمود. 
حادثه تاریخی غدیر توسط 110 نفر از صحابه پیامبر اکرم(ع) و همچنین 84 نفر از تابعین و 36 نفر از دانشمندان و مؤلفین مشهور نقل شده است که مرحوم علامه امینی(ره) در کتاب الغدیر با مدارک و دلایل محکم از منابع مشهور و معتبر اسلامی اهل سنت این نقل‌ها را آورده است.
2- آیه ولایت
خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: سرپرست و ولی شما تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده‌اند، همانها که نماز را برپا می‌دارند، و در حال رکوع زکات می‌دهند. (مائده- ۵۵) بسیاری از مفسران و محدثان گفته‌اند که این آیه در شأن علی(ع) نازل شده است. «سیوطی» از دانشمندان اهل سنت در ذیل این آیه از «ابن عباس» نقل می‌کند که حضرت علی(ع)‌، در حال رکوع نماز بود که سائلی تقاضای کمک کرد و آن حضرت انگشترش را به او صدقه داد. 
پیامبر(ص)، از سائل پرسید: چه کسی این انگشتر را به تو صدقه داد؟ سائل به حضرت علی(ع)، اشاره کرد و گفت: آن مرد که در حال رکوع است. در این هنگام این آیه نازل شد. (تفسیر الدر المنثور، سیوطی‌، ج ۲، ص ۲۹۳) 
همچنین از دانشمندان اهل سنت: «واحدی، زمخشری، فخر رازی و طبری و... نیز در تفسیر خود روایات متعددی در ذیل این آیه و شأن نزول آن نقل می‌کنند که ‌شأن نزول آیه درباره حضرت علی(ع) نازل شده است. 
مرحوم علامه امینی(ره) در کتاب الغدیر، نزول این آیه درباره حضرت علی(ع) را با روایاتی از حدود بیست کتاب معتبر اهل سنت با ذکر دقیق مدارک و منابع آن نقل کرده است. در این آیه شریفه ولایت حضرت علی(ع) در ردیف ولایت خدا و پیامبر(ص) قرار داده شده است. 

3- آیه اولی‌الامر
خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «یا ایهاالذین امنوا اطیعواالله واطیعواالرسول و اولی‌الامر منکم» ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید رسول خدا(ص) و اولی‌الامر(اوصیای پیامبر(ص)) از خودتان را.»(نساء- 59)
در این آیه شریفه با سبک و سیاق واحد و عدم تکرار لفظ «اطیعو» اطاعت خدا و رسول و اولی‌الامر واجب شده است و از این جهت که اطاعت از اولی‌الامر اطلاق دارد بیشتر مفسرین مفهوم «عصمت» را برای اولی‌الامر استنباط کرده‌اند، چرا که اگر اولی‌الامر معصوم نبودند، دستور به اطاعت محض از آنها به نحو اطلاق معنی نداشت و حتما باید با قید و شرط و شروطی همراه می‌شد. لذا طبق آنچه در روایات آمده معصومین منحصر در امامان شیعه‌اند.
در این رابطه «حاکم حسکانی» مفسر معروف اهل سنت در ذیل این آیه پنج حدیث نقل کرده که در همه آنها عنوان «اولی‌الامر» بر علی(ع) تطبیق داده شده است.(شواهدالتنزیل، ج 1، ص 148 تا 151)
همچنین «ابوبکرابن مؤمن شیرازی» از علمای اهل سنت در رساله «اعتقاد» از «ابن عباس» نقل می‌کند که آیه فوق درباره حضرت علی(ع) نازل شده است.(احقاق‌الحق، ج 3، ص 425) و در تفسیر «البحرالمحیط» نوشته «ابوحیان اندلسی مغربی» اقوالی را از مفسران اهل سنت نقل می‌کند که منظور از «اولی‌الامر» ائمه اهل بیت(ع) هستند.(البحرالمحیط، ج3، ص 278)
4- آیات دیگر
غیر از این سه آیه که به صورت مختصر ذکر شد آیات دیگری نیز نظیر آیه صادقین: «یا ایهاالذین امنوا اتقواالله وکونوا مع‌الصادقین» ای کسانی که ایمان آورده‌اید!(از مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و با صادقان باشید.(توبه- 119) که در روایات بیان شده، منظور از صادقین حضرت علی(ع) و اهل‌بیت پیامبر(ص) می‌باشند.(ینابیع المودهًْ، ص115) و آیه دیگری که می‌فرماید: (ای پیامبر(ص)!) بگو! من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی‌کنم جز دوست‌داشتن نزدیکانم (اهل‌بیتم)(شوری-23) که در این آیه شریفه هم مستقیماً به ولایت و امامت حضرت علی(ع) و دیگر ائمه(ع) پرداخته است. و روایات پیامبر اکرم(ص) شاهدی بر این مدعا می‌باشد. علاوه بر این آیات مذکور، آیات دیگری نیز بازگوکننده فضیلتی از فضیلت‌های حضرت علی(ع) و برتری آن حضرت بر سایر صحابه و یاران و نزدیکان پیامبر اکرم(ص) می‌باشد که با استناد به حکم عقل که قبح تقدم مفضول بر فاضل است می‌توان نتیجه گرفت که امامت و جانشینی پیامبر اکرم(ص) شایسته حضرت علی(ع) می‌باشد. آری ملاک‌هایی همچون تقوا که می‌فرماید: «انّ اکرمکم عند الله اتقیکم»(حجرات-13) و دانش که می‌فرماید: «هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون»(زمر-9) و جهاد که می‌فرماید: «فضل الله المجاهدین علی القاعدین اجراً عظیماً»(نساء-95) که در هر سه مورد حضرت علی(ع) برتر و سرآمدتر از دیگران بود.
بنابراین با توجه به فضیلت‌ها و کمالات برتری که در روایات پیامبراکرم(ص) به برتری حضرت علی(ع) به عنوان شاخص و مصداق برترین‌ها از آن یاد شده، می‌توان منصب امامت و جانشینی پیامبراکرم(ص) را شایسته و برازنده حضرت علی(ع) دانست.