دربرخی منابع، سخن از ضرب سکه در سرزمین‌های اسلامی برای مقابله با امپراتوری روم و جایگزینی آن با سکه‌های اسلامی در دوره عبدالملک بن مروان به میان آمده است. 
اصل ماجرا آن چنان که در منابع ذکر شده است، به طور خلاصه از این قرار است: 
«بعد از اینکه عبدالملک بن مروان متوجه شد که در سرزمین مصر، مسیحیان بر روی مصنوعاتی که می‌سازند و نیز کاغذهایشان نشانه‌ای را با عنوان «ابن و اب و روح» می‌زنند، باحالت عصبانیت به استاندار مصر نامه نوشت که از این به بعد باید این نشانه حذف شده و به جای آن شعار توحید یعنی «شهد الله انه لا اله الا الله» نوشته و کاغذهای جدید با این نشانه به مصرف برسند. وقتی این کاغذها رواج یافت و به شهرهای روم نیز رسید، قیصر روم در نامه‌ای به عبدالملک یادآور شد که صنعت کاغذ همواره با نشان رومی شناخته شده است و خلفای قبلی نیز از همین استفاده می‌کردند. 
وی همراه نامه هدیه‌ای برای عبدالملک فرستاده و از او خواست تا در این اقدام تجدیدنظر کند و آن کاغذها و مصنوعات را به حالت قبلی برگرداند. قیصر در دو مرحله نامه‌هایی با هدایایی فرستاد، اما در هر مرتبه خلیفه مسلمانان علاوه بر نپذیرفتن هدایا، نامه قیصر را بی‌پاسخ گذاشت. در مرتبه سوم، قیصر روم عبدالملک را تهدید کرد و به او هشدار داد که در صورت نپذیرفتن هدایا، پاسخ ندادن به نامه و اجابت نکردن درخواست وی، دستور خواهد داد تا سکه‌هایی را با نقش دشنام بر پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) ضرب کنند تا با دیدن آنها، احساس شرم کند.» 
عبدالملک این بار درمانده از پاسخ نامه، پس از مدتی مشورت، نهایتاً به سوی امام باقر(ع) راهنمایی شد. بر همین اساس طی نامه‌ای به حاکم مدینه، دستور داد تا امام را با احترام ویژه به شام رهسپار کند و تا حضور ایشان در شام، فرستاده روم را نزد خویش نگه داشت. 
حضرت پس از ورود به شام و اطلاع یافتن از اصل ماجرا، ضمن اینکه به خلیفه ضمانت دادند که چنین اتفاقی نخواهد افتاد، به وی فرمودند تا صنعتگران را گِرد آورده  و ضرب کنند تا از سکه‌های رومی بی‌نیاز شوند. بنابراین  سکه‌هایی ضرب کردند که در یک طرف آن سوره توحید و در طرف دیگر آن نام حضرت رسول نقش بست.  ایشان سپس مواردی را درباره وزن و نوع و نام شهر و تاریخ ضرب سکه‌ها متذکر شدند. بعد از عملیاتی شدن فرمان امام باقر(ع) و باخبر شدن قیصر روم از این اتفاق، به‌رغم اینکه اطرافیانش از وی خواستند تا تهدیدش را مبنی بر اهانت بر حضرت رسول خدا بر روی سکه‌ها عملی سازد، وی منصرف شده و افزود: «این کار بیهوده است، چون بلاد اسلامی دیگر با سکه رومی تجارت و خریدوفروش انجام نمی‌دهند.» (1) 
اگرچه عبدالملک بن مروان در سال 86 از دنیا می رود و درواقع، امام سجاد (ع) هم‌عصر با وی است و امام باقر(ع) نیز در سال 95 به امامت می‌رسد و از سوی دیگر، در برخی نسخه‌ها، به جای لفظ «محمد بن علی» عبارت «علی» یعنی امام سجاد آمده است؛ علاوه بر اینها، شهید اول و صاحب جواهر نیز این امر را به اشاره امام زین‌العابدین‌(ع) می‌دانند، بااین حال، می‌توان این چنین توجیه کرد که تعلیم و آموزش ضرب از جانب امام باقر(ع) با اشاره و امر امام سجاد(ع) بود. (2) 
پی‌نوشت‌ها :
1. بیهقی، ابراهیم بن محمد، المحاسن و المساوی، بی‌جا، بی‌تا، دار احیاءالعلوم، 1995 م، ج 1، ص 200-202. 
2. حسینی مازندرانی، سید موسی، العقد المنیر، تهران، مکتبه الصدوق، چاپ دوم، 1382 ش، ص 74-75. 
علی‌محمد تاج‌الدین