جنگ، دیروز در حالی به روز نود و نهم رسید که آمریکا هم شدیداً محتاج توافق با ایران برای آرام کردن بازارهای در حال انفجار است و هم میخواهد نیاز اورژانسی خود را به عنوان امتیاز به ایران بفروشد.
از نقض آتشبس تا کارشکنی در جامجهانی
در حالی که مذاکرات به علت نقض پیاپی آتشبس از سوی طرف آمریکایی تقریباً متوقف شده، وزیر خزانهداری آمریکا به نقل از تیم مذاکره با ایران میگوید: در این مذاکرات تحریمهای ایران لغو نخواهد شد و پول بلوکهشده ایران پس داده نخواهد شد، فقط محاصره دریایی ایران در مقابل بازگشایی تنگه هرمز برداشته خواهد شد.
آمریکا نهتنها با محاصره دریایی و حملات گاهبهگاه به تأسیسات و اماکن ایران در خلیجفارس (و حمله اسرائیل به لبنان)، بارها آتشبس را نقض کرده، بلکه حتی در موارد دیگر هم خلاف حسننیت و با گروکشی و شرارت رفتار کرده است. ده روز قبل، آمریکا مانع از صدور ویزا برای حضور وزیر امور خارجه کشورمان در نشست شورای امنیت سازمان ملل شد و حالا بر سر راه حضور تیم ملی ایران در رقابتهای جامجهانی فوتبال کارشکنی میکند. آخرینبار اعلام شد که آمریکا از صدور ویزا برای 12 نفر از مدیران فدراسیون فوتبال و تیم ملی کشورمان سرپیچی کرده و در صورت تداوم این روند، احتمالاً تیم ملی، بازیهای جامجهانی را تحریم خواهد کرد. سکوت و انفعال فیفا در مقابل قانونشکنی آمریکای جنایتکار در حالی است که فیفا، روسیه را بهخاطر حمله به اوکراین، از حضور در جامجهانی محروم کرد. با این وجود، فیفا در مقابل جنایت مشابه آمریکا علیه ملت ایران ساکت است.
ترامپ تا کی میتواند دروغ بگوید؟!
اظهارات ضدونقیض و آمیخته به درماندگی دونالد ترامپ در آغاز پانزدهمین هفته جنگ همچنان ادامه دارد. مصاحبه او با کریستین ولکر مجری «میت د پرِس»
را ببینید:
«ولکر: آقای رئیسجمهور، شما ماههاست میگویید ایران التماس میکند تا توافق کند.
ترامپ: درست است. آنها بهشدت برای رسیدن به توافق درمانده و مشتاق هستند.
ولکر: اگر آنها اینقدر ناامید و مشتاق توافق هستند، چرا هنوز با شما توافق نکردهاند؟
ترامپ: چون کار خیلی سختی برای آنهاست. آنها استقلال خیلی زیادی داشتهاند. با رهبران بسیار ضعیف و ناکارآمد ایالاتمتحده و کشورهای دیگر طرف بودهاند که به آنها اجازه میدادند هر کاری دلشان خواست بکنند. حالا که در موقعیتی قرار گرفتهاند که سرشان بریده شده است.
ولکر: اما اگر واقعاً اینقدر ناامید هستند، چرا هنوز با شرایطی که شما پیشنهاد میکنید توافق نکردهاند؟
ترامپ: چون قوی هستند، مغرور هستند»!
احتمالاً ناظر به همین مدل اظهارات است که کلمنس فیشر دیپلمات بازنشسته آلمانی و استاد دانشگاه کلن گفته است: ترامپ نمیتواند تا ابد مدعی بشود «من پیروز شدهام»، در حالی که بقیه با اشاره به داستان «لباس جدید پادشاه» (لخت بودن شاه)، فریاد بزنند «تو هیچ پیروزی به دست نیاوردهای!»
توافق از نگاه ترامپ: یک تکه کاغذ!
ترامپ در گفتوگوی دیگری (برای آرام کردن بازار در حال انفجار نفت) مدعی شد: با کمک اسکورتهای دریایی نفت خیلی زیادی از تنگه عبور دادهایم. نمیخواهم بگویم چقدر. مقدار زیادی نفت وارد جهان میشود که مردم حتی از آن خبر ندارند. و به همین دلیل است که قیمت آن به جای ۳۰۰ دلار در هر بشکه، ۹۷ دلار در هر بشکه است.»
او افزود: ما خیلی سریع از ایران خارج خواهیم شد و نتیجه آن، به هر شکل، بسیار قوی خواهد بود؛ چه از طریق یک تکه کاغذ (توافق) و چه از راهی بسیار سختتر. شاید حتی راه بسیار سختتر، آسانتر هم باشد. اما ما از این مسئله عبور خواهیم کرد و قیمت کود شیمیایی شما بهشدت کاهش خواهد یافت، درست همانطور که چهار ماه پیش بود. قیمت انرژی، نفت و گاز نیز همگی بهطور قابلتوجهی پایین خواهند آمد.
مشاور و وزیر انرژی آمریکا علیه ترامپ
اما حتی نزدیکترین اطرافیان ترامپ هم دروغهای او را باور نمیکنند. دیروز «کوین هَسِت» مشاور اقتصادی ترامپ اذعان کرد: ماجرای قیمت بنزین یک مسئله جدی است. ما درک میکنیم که مردم از این بابت آسیب دیدهاند. ما اقدامات متعددی را برای کاهش اختلال انجام دادهایم و انتظار داریم که این وضعیت موقتی باشد.
مشاور ارشد اقتصادی ترامپ درباره آغاز فصل سفرهای تابستانی و قیمتهای بالای سوخت گفت: پس از امضای توافق با ایران و بازگشایی تنگه هرمز، قیمتها کاهش خواهند یافت.
کریس رایت وزیر انرژی آمریکا هم در پاسخ به این سؤال که برای کاهش قیمتهای سرسامآور بنزین چه اقدامی لازم است، گفت: راه کاهش دوباره قیمت بنزین و گازوئیل، جریان بیشتر نفت از طریق تنگه هرمز است. در نهایت، این با یک توافق با ایران پایان مییابد. کاهش قیمت بنزین و گازوئیل، در نهایت به دستیابی به راهحلی با جمهوری اسلامی بستگی دارد که امکان ازسرگیری عبور نفتکشها از تنگه هرمز را فراهم کند.
یادآور میشود ذخائر نفت در آمریکا در اثر عرضه به بازار ظرف 99 روز گذشته به کف دو دهه اخیر رسیده است. شرایط بحران اقتصادی موجب شد تا دیروز برخلاف همه فضاسازیهای ترامپ با دروغ مذاکره و توافق و تحت کنترل بودن اوضاع، بورس آمریکا یک تریلیون دلار از ارزش خود را فقط در یک روز از دست بدهد.
همزمان، فاکسنیوز شبکه حامی ترامپ گزارش داد: تورم از دستمزدها سبقت گرفته است. یکی از نقاط تاریک گزارشهای مربوط به ماه می، این است که برای اولینبار تورم از رشد اشتغال و دستمزدها پیشی گرفته است. تورم در ماه آوریل نسبت به ۱۲ ماه گذشته ۳.۸درصد بوده، در حالی که دستمزدها در همین دوره ۳.۴درصد افزایش یافته است.»
شوک جهانی انرژی در راه است
«شوک انرژی و سقوط آزاد رشد جهانی بهدلیل جنگ علیه ایران در راه است». این خبری است که خبرگزاری آسوشیتدپرس دیروز منتشر کرد و از قول سازمان همکاری اقتصادی و توسعه نوشت: اختلال طولانیمدت در تأمین انرژی از خاورمیانه بهدلیل جنگ علیه ایران، ضربه سنگینی به اقتصاد جهانی وارد کرده است. این امر برخی کشورها را به رکود میکشاند و تورم و بیکاری را افزایش میدهد. بیشترین آسیب متوجه اقتصادهای آسیایی خواهد بود که به نفت خام، سوخت و گاز طبیعی از خلیجفارس وابستهاند. پیامدهای افزایش شدید قیمت انرژی و تورم در سراسر جهان احساس میشود. رشد جهانی به سطوحی سقوط خواهد کرد که جز در مواردی مانند همهگیری کووید۱۹ و بحران مالی جهانی و رکود اواخر دهه ۲۰۰۰ دیده نشده
است.
زمان به نفع ایران و به ضرر ترامپ است
ریچارد هاس، نظریهپرداز و رئیس سابق «شورای روابط خارجی» آمریکا در ارزیابی رویکرد ایران به میدان و دیپلماسی گفت: به نظر میرسد ایران به این نتیجه رسیده است که زمان به نفع آنهاست. ترامپ اغلب اعلام میکند که عجلهای برای پایان دادن به جنگ ندارد، اما تعداد کمی، او را باور میکنند. ترامپ، که از انتقادهای جناح راست جمهوریخواه مبنی بر اینکه بیش از حد امتیاز میدهد، ناراحت بود، یک اشتباه تاکتیکی مرتکب شد و تلاش کرد شرایطی بهتر از آنچه ایران گزارش شده بود که پذیرفته، ارائه دهد. او شرایط بهتری به دست نخواهد آورد- شاید در واقع کمی بدتر هم شود- اما مطمئناً یک جنگ طولانیتر خواهد داشت، جنگی که چهار هفته اعلام شده بود اما اکنون وارد ماه چهارم خود شده است.
هاس افزود: من روابط بینالملل را در دانشگاه آکسفورد مطالعه کردهام و در بیشتر موارد این تحصیلات به من کمک کرده است. اما در مطالعات و کلاسهای آموزشیام چیزی ندیدم که مرا برای تماس اخیر تلفنی بین رئیسجمهور ترامپ و نخستوزیر اسرائیل آماده کن. تماس تلفنیای که در آن ترامپ چندین فحش رکیک به کار برد و به وضوح عدم علاقهاش به آنچه اسرائیلیها در لبنان انجام میدهند را نشان داد. ترامپ میخواهد جنگ علیه ایران به هر شکل ممکن پایان یابد، زیرا هرچه آتشبس آمریکا و ایران در مورد تنگه هرمز، برنامه هستهای ایران و انتقال وجوه به تهران تصمیم بگیرد، احتمال کمی وجود دارد که مانع بازسازی نیروهای نظامی متعارف ایران و حمایت آن از گروههای مسلحی مانند حزبالله، حماس و حوثیها شود. ترامپ این جنگ غیرضروری و نادرست را بهطور غیرقابلانکار به راه انداخت، تا حد زیادی به این دلیل که بیبی (نتانیاهو) او را بازی داد، با وعده اینکه جنگ کوتاه خواهد بود و به تغییر حکومت منجر خواهد شد.
اختلافات داخلی هماهنگی درباره ایران را مختل کرد
خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی فاش کرد که اختلافات شدید میان سازمان سیا و دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا باعث شده همکاری دو نهاد در تهیه برخی ارزیابیهای اطلاعاتی حساس، از جمله گزارشهای مرتبط با جنگ ایران، متوقف شود.
رویترز افزود: این درگیریها بیش از یک سال است ادامه دارد و روند همکاری میان نهادهای اطلاعاتی آمریکا را مختل کرده است؛ همکاریای که رؤسایجمهور آمریکا سالها برای مدیریت بحرانهای پیچیده خارجی به آن متکی بودهاند.
ایران با توافق یا بدون آن کنترل تنگه را در دست خواهد داشت
لئون پانهتا، وزیر دفاع اسبق آمریکا (و رئیس اسبق سیا) در گفتوگو با سیانان اظهار کرد: جنگ کنونی با ایران بهشدت در حال تبدیلشدن به ویتنام ترامپ است. مهم نیست چه توافقی با نظام سرسخت ایران انجام دهیم، آنها کنترل تنگه هرمز را در دست خواهند داشت و هر کاری میتوانند برای ادامه غنیسازی انجام میدهند.
وی خاطرنشان کرد: رئیسجمهور ترامپ براساس اطمینانهای اسرائیل گفت به محض کشتهشدن رهبران ایران، طی چند روز نظام سقوط میکند. این یک محاسبه غلط فاجعهبار بود. نظام سرسخت ایران همچنان در قدرت است و تا زمانی که در قدرت باشد، هر توافقی که امضا کنیم موقتی خواهد بود.
آتلانتیک: ترامپ در جنگ شکست خورد
دیوید فرام، نویسنده ارشد نشریه آتلانتیک، با تاکید بر این مطلب که ترامپ در جنگ شکست خورده است، نوشت: ترامپ پس از یک پیروزی محدود اما قابل ارائه در حملات سال ۲۰۲۵، با بیبرنامگی، غرور و محاسبات شخصی دوباره وارد جنگ شد؛ جنگی که، نه بر پایه راهبردی روشن، بلکه براساس ویژگیهای شخصیتی ترامپ شکل گرفت و اکنون با شرایطی نامطلوب برای آمریکا رو به پایان است. ترامپ ظاهراً واقعاً خود را قانع کرده که پیروزی بزرگی به دست آورده و از اینکه دیگران حاضر نیستند این روایت را بپذیرند، متعجب است. او میخواهد پایان نامطلوب جنگ را به عنوان یک پیروزی تاریخی معرفی کند، اما نشانههای واقعی میدان و مذاکره چیز دیگری میگویند. تصویر ترامپ از ریاستجمهوری، اقتدارگرایانه و غارتگرانه است؛ تصویری که بر صدور دستور، کسب منفعت شخصی، غرقشدن در چاپلوسی و ساختن یادبودهایی برای خود استوار است. چنین الگویی برای عبور دادن یک کشور از خطرات و دشواریهای جنگ مناسب نیست
آمریکا باید شروط ایران برای مذاکره را بپذیرد
دنیل دیویس، سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا میگوید: اگر شروط ایران در مذاکره را نپذیریم، در واقع داریم هزینهای بسیار سنگینتر از وضعیت فعلی را به خودمان تحمیل میکنیم البته، ما به پایان مذاکره با ایران نزدیک هستیم به شرطی که آماده باشیم ۲۴میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کنیم و اسرائیل را مجبور کنیم جنگ خود علیه حزبالله در لبنان را متوقف کند. این دقیقاً همین کاری است که باید انجام دهیم. اگر تمام هزینه پایان دادن به این فاجعهِ جنگ انتخابی و غیرضروری با ایران همین باشد، پس بله، باید با آن موافقت کرد. اگر این کار را نکنیم، در واقع داریم هزینهای بسیار سنگینتر از وضعیت فعلی را به خودمان تحمیل میکنیم. و این هزینه، هر روزی که از پایان دادن به جنگ خودداری کنیم، بیشتر و بیشتر میشود.
ایران، مرکز فرماندهی هوائی آمریکا در منطقه را از کار انداخت
گزارش جدید مجله «ایر اند اسپیس فورسز» نشان میدهد: موشکهای ایران در هفتههای نخست جنگ ۲۰۲۶ میان آمریکا و ایران، مرکز عملیات هوائی ترکیبی (CAOC) در پایگاه هوائی العدید قطر را بهشدت هدف قرار دادند و این مرکز را عملاً غیرقابل استفاده کردند.
این گزارش میافزاید: مرکز عملیات هوائی ترکیبی در واقع اتاق فرماندهی و هماهنگی عملیات هوائی ارتش آمریکا در منطقه بهشمار میرود؛ مرکزی که مأموریت هدایت جنگندهها، پهپادها، سوخترسانها، هواپیماهای شناسایی و مدیریت عملیات هوائی در خاورمیانه را برعهده دارد و یکی از مهمترین مراکز فرماندهی نیروی هوائی آمریکا محسوب میشود.
ایران ایستاد و پرچم پیروزی را بالا برد
رسانه المانیتور به نقل از منابع مطلع آمریکایی گزارش داد که پس از عملیات نظامی ایالاتمتحده علیه ایران و تشدید درگیریها بین دو کشور در روزهای اخیر، کشورهای حوزه خلیجفارس به این نتیجه رسیدهاند که واشنگتن شریک امنیتی به اندازه کافی قابلاعتمادی نیست.
همزمان، حافظ الکرمی، تحلیلگر شبکه الحوار تاکید کرد: این، آغاز افول شدید و بزرگی برای امپراتوری آمریکاست. چون با تمام قدرت و همه موشکهایشان هم خودشان و اسرائیل و طبعاً بعضی از کشورهای عربی نتوانستند ایران را وادار کنند که پرچم تسلیم را بالا ببرد. بدون شک این امر منجر به تغییرات بسیار بزرگی در معادلات منطقهای و جهانی خواهد شد. یعنی ایران هماکنون جایگاه خود را تثبیت خواهد کرد.
در این میان، روزنامه انگلیسی آیپیپر نوشت: جنگ ایران اخراج آمریکا از خاورمیانه را نزدیک کرد. بسیاری از بزرگترین پایگاههای آمریکا در منطقه، بهویژه پایگاههای نزدیک به ایران، در جریان درگیریها، هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند. همچنین کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس که میزبان تأسیسات و نیروهای نظامی آمریکا هستند، اکنون این پرسش را مطرح میکنند که آیا این حضور نظامی به جای یک مزیت، به یک بار و مسئولیت امنیتی برای آنها تبدیل شده است یا خیر؟ دولت ترامپ با فشارهای فزاینده داخلی و بینالمللی درباره نقش و حضور نظامی آمریکا در منطقه مواجه است.
هر روز در باتلاق بازندهها بیشتر فرو میرود
نشریه «سندیکای خبری یهود» هم میگوید ترامپ از بازندگان بیزار است اما خودش در این وضعیت به سر میبرد: دونالد ترامپ که از بازندگان بیزار است، در جنگ با ایران هر روز بیشتر در باتلاق یک بازنده فرو میرود. با نقض آتشبس دوماهه توسط تهران و شلیک ۳۵ موشک و پهپاد، پاسخ ایالاتمتحده نه با خشم حماسی، بلکه تنها با واکنشی ناچیز همراه بود که ضعف ساختاری واشنگتن را به تصویر کشید. کارزار نظامی چهلروزه واشنگتن و تلآویو توانسته بود اهداف مهمی را محقق سازد. با این حال، در هشتم آوریل، فرمان توقف عملیات و پذیرش آتشبس صادر شد. تصور نادرست کاخسفید این بود که اعمال محاصره بر صادرات نفت، تهران را وادار به واگذاری امتیازات کلان در یک توافق دیپلماتیک خواهد کرد.
در ادامه تحلیل سندیکای خبری یهود آمده است: رئیسجمهور آمریکا اکنون در بنبستی گرفتار است که از یکسو از پذیرش توافقی مشابه دوران اوباما که تنها محدودیتهای موقت بر برنامه هستهای اعمال میکند سر باز میزند، و از سوی دیگر به دلیل هراس از توانایی ایران در مسدودسازی تنگه هرمز و جهش قیمت بنزین به ۵ دلار در هر گالن، از، ازسرگیری عملیات نظامی وحشت دارد. این سردرگمی میان تهدیدهای توخالی و وعدههای پوشالی، دستاوردی جز نابودی اعتبار جهانی آمریکا نداشته است.
تسلیم شدن در برابر تهدیدهای تهران مبنی بر خروج از مذاکرات در صورت تداوم حملات علیه حزبالله، نهتنها امنیت اسرائیل را به خطر انداخته، بلکه دستیابی به صلح را ناممکن ساخته است. این مسیر شکستخورده پیامدهای ویرانگری دارد؛ تصویر یک آمریکای ضعیف پیروزی استراتژیک برای چین است و متحدان کلیدی نظیر امارات، ژاپن و تایوان را بیاعتماد خواهد کرد. مضاف بر این، چشمانداز پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات ۲۰۲۸ را نابود میسازد.