الکسی لیخاچف، مدیرعامل روس‌اتم، از اصابت یک پهپاد اوکراینی به تأسیسات بزرگ‌ترین نیروگاه اتمی اروپا خبر داد و هشدار داد که هرگونه حمله به این تأسیسات، جهان را به یک فاجعه هسته‌ای نزدیک‌تر می‌کند.
به گزارش فارس، الکسی لیخاچف، رئیس مؤسسه انرژی اتمی روسیه (روس‌اتم) اعلام کرد که یکشنبه‌شب یک فروند پهپاد جنگی اوکراینی به نقطه‌ای در فاصله چند متری محفظه رآکتور واحد سوم نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا اصابت کرده است.
خوشبختانه این حمله منجر به انفجار نشده، اما فاصله بسیار کم آن با قلب رآکتور، زنگ خطر جدی را برای ایمنی این تأسیسات به صدا درآورده است.
لیخاچف همچنین تأکید کرد که نیروهای مسلح اوکراین به طور روزانه شهر انرگودار در مجاورت این نیروگاه را هدف حملات خود قرار می‌دهند و این حملات پیوسته ادامه دارد و بی‌ثباتی مستمر در تأمین برق خارجی نیروگاه نیز به شدت نگران‌کننده توصیف شده است.
نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا در جنوب شرقی اوکراین و در مجاورت شهر انرگودار واقع شده است.
این نیروگاه با داشتن ۶ رآکتور هسته‌ای با ظرفیت تولید حدود ۶ هزار مگاوات برق، بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای اروپا محسوب می‌شود.
این تأسیسات حیاتی از ماه مارس ۲۰۲۲ در کنترل نیروهای روسیه قرار دارد و از همان زمان به یکی از کانون‌های اصلی تنش‌های نظامی و دیپلماتیک تبدیل شده است.
نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا در جنوب شرقی اوکراین و در کنار شهر انرگودار، بر روی ساحل رودخانه دنیپر قرار گرفته است.
این نیروگاه با داشتن شش رآکتور هسته‌ای از نوع VVER1000 با ظرفیت تولید حدود ۶ هزار مگاوات برق، آن را به بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای اروپا تبدیل کرده است.
در شرایط عادی، این نیروگاه یک پنجم برق اوکراین و تقریباً نیمی از انرژی هسته‌ای مورد نیاز این کشور را تأمین می‌کرده است. نخستین رآکتور این نیروگاه در سال ۱۹۸۵ راه‌اندازی شد و آخرین آن در سال ۱۹۹۶ به شبکه متصل شد. از ماه مارس ۲۰۲۲، این نیروگاه تحت کنترل نیروهای روسیه قرار گرفته است.
این اولین بار نیست که این نیروگاه حیاتی هدف حملات قرار می‌گیرد. از زمان آغاز جنگ، این تأسیسات بارها در کانون تنش‌های نظامی و دیپلماتیک قرار داشته است.
تنها چند روز پیش (۳۰ می‌۲۰۲۶)، یک پهپاد اوکراینی به سالن توربین واحد ششم این نیروگاه اصابت کرده بود.
در آن حمله، دیوار سالن سوراخ شد، اما به تجهیزات اصلی آسیبی نرسید. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) این حمله را تأیید کرد و آن را نخستین حمله پهپادی به محوطه این نیروگاه از‌آوریل ۲۰۲۴ دانست. رافائل گروسی، مدیرکل این آژانس، این اقدام را بازی با آتش
 توصیف کرد.
پیش از آن نیز، در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶، یک کارمند این نیروگاه در اثر حمله پهپادی اوکراین به شهر انرگودار کشته شد و یکی دیگر به شدت مجروح گردید.
لیخاچف در آن زمان اعلام کرد که اوکراین به کشتار هدفمند و سیستماتیک کارکنان نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا روی آورده است.
حمله دیشب اما بسیار خطرناک‌تر بود، چون پهپاد به فاصله چند متری خودِ رآکتور اصابت کرده است. با اینکه انفجاری رخ نداده، اما نزدیکی این حمله به قلب نیروگاه، نگرانی‌ها را به شدت افزایش داده است.
فراتر از حملات مستقیم، مهم‌ترین تهدید برای ایمنی این نیروگاه، بی‌ثباتی تأمین برق خارجی آن است.
نیروگاه زاپوریژیا برای اینکه رآکتورهایش خنک بمانند، به برق نیاز دارد. این برق یا از خود نیروگاه تأمین می‌شود یا از شبکه سراسری برق اوکراین. به برقی که از شبکه سراسری می‌آید، «برق بیرونی» می‌گویند.
از زمانی که جنگ اوکراین شروع شده، این نیروگاه ۲۳ بار برق بیرونی خود را از دست داده است. یعنی ۲۳ بار مجبور شده برای روشن نگه داشتن پمپ‌های خنک‌کننده، از ژنراتورهای دیزلی استفاده کند.
این ژنراتورها مثل یک باتری پشتیبان هستند که فقط برای چند ساعت کار می‌کنند. اگر برق بیرونی زودتر برنگردد و سوخت ژنراتورها هم تمام شود، پمپ‌های خنک‌کننده از کار می‌افتند. در این صورت، رآکتور بیش از حد گرم می‌شود و ممکن است مواد رادیواکتیو به بیرون نشت کند. به این حالت، «فاجعه هسته‌ای» می‌گویند.
هر بار که برق بیرونی قطع می‌شود، نیروگاه یک قدم به این فاجعه نزدیک‌تر می‌شود. چون ژنراتورهای دیزلی برای استفاده مکرر و طولانی‌مدت ساخته نشده‌اند و هر بار که از آنها استفاده می‌شود، احتمال خرابی یا تمام شدن سوختشان بیشتر می‌شود.