احکام بورس
س) شرکتهای دولتی که وارد بورس میشوند درصدی از سهام خود را ـ حدود ۵ درصدـ به کارکنان شرکت میدهند و پول آن را طی چند سال از سود سهام دریافت میکنند و پس از آن سهام کاملاً متعلق به کارگر میشود. آیا این سهم خمس دارد؟
ج) در فرض سؤال، نسبت به مقداری که اقساط آن از سود آن پرداخت شده، خمس تعلق میگیرد.
س) کسی با پولی که قبلاً خمس آن را داده، سهام شرکتی را خریده و بعد از گذشت سال خمسی این سهام رشد قیمت میکند، ولی نقداً چیزی به دست این شخص نمیرسد تا زمانی که سهامش را بفروشد. آیا پرداخت خمس سود سهام وقتی واجب میشود که سهام را بفروشد و تبدیل به پول نقد بشود یا باید از اموال دیگری که دارد(مثلاً پول نقدی که قبلاً خمسش را داده) به جای خمس رشد سهامش پرداخت کند؟
ج)ارزشافزوده سر سال خمسی در صورت امکان فروش، متعلق خمس است و باید سر سال خمسی، خمس آن پرداخت شود
س) پول مخمس (پولی که خمس آن داده شده باشد) اگر در بورس سرمایهگذاری شود، پس از سال خمسی تکلیف اصل پول و سود آنچه میشود؟
ج) اصل سهام که با پول مخمس خریداریشده، خمس ندارد، ولی سود اگر از مخارج سال زیاد بیاید، خمس دارد. ارزشافزوده سهام نیز جزء درآمد سال فروش محسوب میشود که اگر تا سر سال خمسی صرف در مؤونه شده، خمس ندارد، مگر آنکه قبلاً امکان فروش و وصول آن وجود داشته و به خاطر بالا رفتن قیمت نگهداری شده باشد که در این صورت ارزش افزوده پس از فروش خمس دارد.
س) شخصی شرکتی دارد که درآمد شرکتش به واسطه قراردادهای مشروط، ۵ ساله است. این شرکت با شرایط خاصی مالک آن پولها میشود و آن پولها تا ۵ سال امانت است، ولی میتواند طبق قرارداد از این پولها استفاده کند، ولی ملکیت قطعی بعد از ۵ سال حاصل میشود. آیا با رسیدن سال خمسی باید خمس این پولها پرداخت شود؟
ج) سر سال خمسی باید خمس هر مقدار از درآمد را که مالک است، پرداخت کند.
خرید و فروش کتاب در مسجد
س) با توجه به اینکه نمیتوان در مسجد خرید و فروش انجام داد، آیا برگزاری نمایشگاه کتاب و خرید و فروش آن برای بیشتر شدن فرهنگ کتابخوانی هم در مسجد مشکل دارد؟
ج) اگر بهگونهای که هتک مسجد نباشد و نیز مزاحمتی با حق نمازگزاران نداشته باشد، با هماهنگی با امام جماعت مسجد اشکال ندارد. هرچند خرید و فروش در مسجد مکروه است.
تعویض کتاب کهنه با تازه
س) برای پیشبرد فرهنگ کتابخوانی، بعضی کتابفروشیها برگهها و کتب فرسوده و باطله را خریداری و به جای پول آن، کتاب میدهند، آیا این اشکال دارد؟
ج) فی نفسه اشکال ندارد.